Bodrum’da ICOM Kırmızı Liste Risk Altındaki Kültür Varlıkları Türkiye Programının açılış konuşmasını yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Êrsoy “Son sekiz yılda 9 binden fazla kültür varlığımızın iade edilmesini sağladık.Bugün kültürel varlıklarımızın korunmasında tarihi bir adım ve işbirliği atılımı yaptık. Kırmızı Liste, kültür varlıklarımızın yurt dışına çıkarılmadan korunması için güçlü bir farkındalık aracıdır” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Bodrum’da düzenlenen uluslararası panel ve toplantılarda “Risk Altındaki Kültür Varlıkları ve Uluslararası Tarihi Eser Kaçakçılığı masaya yatırıldı.. Uluslararası Müzeler Konseyi ‘ICOM’ yetkililerininde katıldığı toplantıların açılışını Bakan Mehmet Nuri Ersoy yaptı.
Uluslararası Müzeler Konseyi ‘ICOM’ Başkanı Emma Nardi, kültürel mirasın korunmasının önemine dikkat çekerek bu konuda yaptıkları uluslararası başarı ve önlemleri anlattı, uluslarası ilişkilerin önemine dikkat çekti.
KÜLTÜREL VARLIKLARIN KOORUNMASINDA TARİHİ BİR ADIM ATILDI
Bakan Ersoy konuşmasında Kültürel mirasın korunması yolunda tarihi bir adım atıldığını ifade eden Ersoy, şunları dile getirdi:
“Bugün, kültürel mirasımızın korunması yolunda tarihi bir adım olan ‘ICOM Kırmızı Liste – Türkiye’ çalışmasının tanıtımı vesilesiyle bir araya gelmiş bulunuyoruz. Kültür varlığı kaçakçılığı, eserleri bağlamından koparan ve bilimsel verilerin yok olmasına sebep olan organize bir suçtur. Bu suç günümüzde ulusal güvenlik ile ilişkilendirilmektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından da terörün finansmanında kullanılan bir enstrüman olarak tanımlanmaktadır. Türkiye bu suçla mücadeleyi hem emniyet, jandarma ve gümrük birimleri eliyle ulusal düzeyde hem de uluslararası iş birlikleri aracılığıyla küresel ölçekte kararlılıkla sürdürmektedir.Yurt dışına kaçırılmış eserlerin iadesini sağlamak bunlardan bir tanesi ve Türkiye olarak bu cephede çok ciddi başarılar elde ettik” dedi.
SON SEKİZ YILDA 9 BİNDEN FAZLA ESER GERİ GETİRİLDİ
Bakan Ersoy konuşmasının devamında “ Son sekiz yılda 9 binden fazla kültür varlığımızın iade edilmesini sağladık. Bu alanda, farklı ülkelerle yürütülen iş birliği çalışmaları meyvelerini vermektedir. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri ile yürüttüğümüz yakın iş birliği sayesinde, Marcus Aurelius lahdi gibi dünyada yalnızca pek çok eserin ülkemize dönmesini sağladık. Kültürel mirasımızın korunması ve tanıtılması yönünde çalışmalarımızı sürdüreceğiz ve ülke genelinde 7 tarihi eserin sergilenmesini sağladık. İnanıyorum ki bu eserlerin tanıtımı da gerçekleşecektir.Tabii biz bu alanda bir yandan kendi eserlerimiz için mücadele verirken bir yandan da ülkemizde ele geçirilen ve bilimsel verilerle kökeni belirlenen eserlerin ait oldukları topraklara dönmesi için güçlü ve yapıcı bir iş birliği yürütüyoruz. Bu doğrultuda İran, Irak, Kazakistan, Mısır, Peru ve Çin’e çok kıymetli eserler iade edilmiştir” ifadelerini kullandı.
KIRMIZI LİSTE KÜLTÜR VARLIKLARININ KAÇAKÇILIĞININ ÖNLENMESİNDE ÖNEMLİ ROL OYNADI
Bakan Ersoy açıklamasında Kırmızı Liste ile ilgili olarak “Bu liste kaybolmuş eserlerin bir envanteri; iş işten geçtikten sonra hazırlanan bir kayıp listesi kesinlikle değildir. Kırmızı Liste, kaçakçılık riski yüksek eser türlerini tanımlayan ve kolluk kuvvetleri, gümrük birimleri, müze profesyonelleri ile sanat piyasası aktörleri için rehber görevi gören bir farkındalık aracıdır. 2000 yılından bugüne pek çok ülke için yayımlanmış ve kültür varlığı kaçakçılığını önlemede etkili sonuçlar doğurmuştur.Türkiye için hazırlanan Kırmızı Liste, ICOM uzmanları ile müzecilerimizin birlikte yürüttüğü titiz bir çalışmanın ürünüdür. Bu süreçte Kaçakçılıkla Mücadele Dairemiz pek çok müzemizle yakın iş birliği içinde çalışmış; eserlerin listeye alınıp alınmaması için çeşitli kriterler gözetilmiştir. Kolluk kuvvetlerince en çok hangi eser tiplerinin yakalandığı, yurt dışında en sık hangi eserlerimizin tespit edildiğine dair analizler dikkate alınmış, böylece hangi eserlerin daha fazla risk altında olduğu ortaya konmuştur.” Diye konuştu.
5 YILDA 900 BİNİ AŞKIN ESER MÜZELERE KAZANDIRILDI
Ersoy açıklamasının sonunda, “Mücadelemizde güvenlik güçlerimizin başarılı operasyonları da vazgeçilmez bir yer tutmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğümüzün, Anadolu, Miras ve Define Operasyonları, Jandarma Genel Komutanlığımızın kaçak kazılara karşı caydırıcı tedbirleri ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğümüzün sınır kapılarındaki etkin çalışmaları sayesinde son beş yılda 900 bini aşkın eser, yurt dışına çıkarılmadan müzelerimize kazandırılmıştır. Kültür varlığı kaçakçılığı, doğası gereği uluslararası ve organize bir suçtur. Dolayısıyla bu suça karşı mücadelenin başarıya ulaşması için uluslararası iş birliğinin ve dayanışmanın tesis edilmesi şarttır. Bakanlığımız, ICOM, uluslararası meslektaşlarımız, kolluk kuvvetlerimiz ve kültür profesyonellerimiz olmak üzere bu ortak bilinçle bugün burada bir araya gelmiş olan bizler, kültür varlıklarının ait oldukları topraklara korunması yönündeki ortak irademizi bir kez daha tüm dünyaya ilan ediyoruz. Birlikte bu mücadeleyi kazanacağımızdan şüphem yoktur.Şüphesiz ki Kırmızı Liste’miz, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede ülkemize olduğu kadar uluslararası topluma da ciddi katkılar sunacaktır. Yürüttüğümüz bu iş birliklerinin herkese örnek olmasını temenni ediyorum.Bugün gerçekleştirilecek farklı oturumlarda Kırmızı Liste’nin etkin kullanımına dair tartışmalar yapılacak, kurumlar arası iş birliği deneyimlerimiz ele alınacak ve müzelerin toplumla iletişimdeki rolü üzerinde durulacak. Yarın ise Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi ve Latmos gibi sahada yapılacak ziyaretlerle programımız tamamlanacak” diyerek konuşmasını tamamladı.
