CHP Muğla Milletvekili Süreyya Öneş Derici, Türkiye’nin ciğerlerini yakan orman yangınlarına dair, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Meclis’e kapsamlı bir soru önergesi sundu. Öneş Derici, sadece yanan ormanlara değil, yangınla mücadele kapasitesinin kurumsal zaaflarına ve can kayıplarına da dikkat çekti: “Yangınlar kader değil, öngörüsüzlüğün, ihmalkârlığın ve plansızlığın neticesidir.”
2025 yazında yaşanan ve yüzlerce hektarlık alanı küle çeviren yangınlarda, üç orman işçisinin yaşamını yitirmesi, kamuoyunda dikkat çekerken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sessizliği eleştirilerin odağı haline geldi. Öneş Derici, “Her yangın, sadece doğayı değil; hükümetin sorumluluğunu da test ediyor. Bu sınavda sınıfta kalmak, yalnızca bir çevre meselesi değildir; bir yönetim krizidir,” ifadelerini kullandı.
“Ormanlarımızla birlikte kamu ciddiyeti de yanıyor”
Yangınla mücadeleye katılan kamu emekçilerinin güvencesizliğine de dikkat çeken Öneş Derici, “Kendisine yangın söndürme maskesi bile temin edilmemiş, eğitim almamış, sigortasız çalışanların hayatını kaybettiği bir ülkede, orman politikası varmış gibi davranmak, kamuoyunu kandırmaktır” dedi.
CHP Muğla Milletvekili Öneş Derici, Türkiye’nin uluslararası normlara uygun orman yangınıyla mücadele sistemine hâlâ sahip olmamasını eleştirerek, “Avrupa’da yangınla mücadele entegre planlarla, uluslararası iş birliğiyle yürütülüyor. Bizde ise hâlâ bir ‘stratejik plan’dan bahsetmek bile mümkün değil. Bu vizyonsuzluk sadece bugünü değil, geleceğimizi de yakıyor,” ifadelerini kullandı.
Öneş Derici, yangın bölgelerinde yıllardır tekrarlayan senaryolara rağmen hazırlıksız yakalanan hükümetin, her felakette benzer açıklamaları yaptığını belirterek şu soruları yöneltti:
1. 2025 yılı içerisinde çıkan orman yangınlarının il bazında dağılımı ve toplam tahrip edilen orman alanı miktarı nedir?
2. Yangınlara müdahalede kullanılan yangın söndürme uçağı, helikopter ve İHA’ların sayısı, modelleri, mülkiyet durumu ve yangına ilk müdahale süreleri nedir?
3. Yangınlarla mücadelede görevlendirilen kamu personeli ve taşeron işçi sayısı kaçtır? Bu personelden kaçı hayatını kaybetmiştir? Hayatını kaybedenlerin istihdam biçimi (kadrolu, taşeron, geçici) nedir?
4. Orman yangınları sırasında yaşamını yitiren işçilerle ilgili olarak Bakanlığınız tarafından idari soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa soruşturmanın kapsamı ve bulguları nelerdir?
5. Hayatını kaybeden işçilerin kişisel koruyucu donanıma erişimi, yangın bölgesine uygun nakliye koşulları, sigortalılık ve düzenli eğitim gibi iş sağlığı ve güvenliği koşulları bakımından yeterliliği değerlendirilmiş midir? Değerlendirme yapıldıysa sonuçları nelerdir?
6. Türkiye genelinde orman yangınıyla mücadeleye yönelik olarak kullanılan aktif hava araçları dışında, kara ekipmanları (dozer, arazöz, ilk müdahale aracı vb.) ve bu ekipmanların teknik yeterliliği hakkında Bakanlığınızca yapılan envanter güncellemesi nedir?
7. 2025 yılı içinde yangınların önlenmesine yönelik olarak orman içi kamera izleme sistemleri, orman emniyet şeritlerinin durumu, yangın havuzlarının sayısı ve dağılımı gibi altyapı unsurlarında herhangi bir iyileştirme yapılmış mıdır? Yapıldıysa kapsamı nedir?
8. Teknik ekipman dışı eksikliklerin (kamera sistemleri, orman yolları, emniyet şeritleri vb.) giderilmesine yönelik bir yatırım programı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa uygulama takvimi nedir?
9. Türkiye’nin sahip olduğu İHA/SİHA sistemleri, orman yangınlarının erken tespiti amacıyla hangi kurumlarla entegre çalışmaktadır? Bu sistemlerin etkinliğine dair yapılmış bir performans değerlendirmesi bulunmakta mıdır?
10. 2025 yılı içinde çıkan yangınlara dair teknik inceleme raporlarında, yangınların kaçı “kasten çıkarılma” şüphesi taşımaktadır? Bu raporların sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
11. Türkiye’nin uluslararası orman yangınıyla mücadele standartları bakımından mevcut konumu nedir? AB Sivil Koruma Mekanizması benzeri bir ulusal stratejik planın hazırlanması yönünde herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
