Toyota’nın elektrikli atılımı henüz gaz pedalına basamadan fren yaptı. Sebep açık, Çinli elektrikli arabaların önünü kesmek için getirilen ve kamuoyunda Çin tebliği olarak bilinen yönetmeliğe Japonlar da takıldı. Skywell, MG, Chery, Voyah derken listeye Toyota dahil tüm japon markaları da takıldı.
Dünyanın dört bir yanında motor sesi yerine sadece lastik hışırtısı duyuluyor. Avrupa’da, ABD’de, Çin’de yollar artık elektriğin sessizliğiyle dolarken, Türkiye’de ise bambaşka bir sessizlik hâkim: Yasal sessizlik!
Toyota’nın gözbebeği olan C-HR modelinin tamamen elektrikli versiyonu C-HR+ EV, Avrupa’ya çıkartma yapmaya hazırlanırken, Türkiye’ye adımını bile atamadan “Çin Tebliği”nin gölgesinde boğuldu.
TEBLİĞE TAKILAN TAKILANA
Türkiye’de 2023 sonlarında yürürlüğe giren ve kamuoyunda “Çin Tebliği” olarak bilinen düzenleme, aslında sadece Çinli markaları değil; Japon, Amerikalı ve birçok markayı da sessiz sedasız sınıra takıyor. Kural açık: Eğer aracınız Çin’de üretiliyorsa ya da markanızın Türkiye’de üretimi yoksa, yedi bölgede servis ağınız yoksa kapılar kapalı!
Sonuç mu? Skywell, Seres, Xpeng, Voyah, MG, Chery gibi Çinli markalar neredeyse 2 yıldır Türkiye’ye tek bir araç bile sokamıyor. Şimdi bu listeye sessiz sedasız Japon devleri de ekleniyor: Toyota, Nissan Qashqai, Honda, Lexus ve Suzuki.
AVRUPA KEYFİNİ SÜRECEK TÜRKLER TEBLİĞE TAKILACAK
Toyota, C-HR EV modelini Avrupa’da büyük umutlarla tanıttı. 600 km’ye varan menzil, e-TNGA platformu, 204 beygirlik çevik sürüş, gelişmiş Toyota Safety Sense donanımları… Liste uzayıp gidiyor. Coupe tarzı sportif tasarımıyla gençlerin gözdesi olmaya aday bu model, Avrupa’da 40 bin avrodan satışa çıkacak. Ancak, Türkiye’de bırakın satışa çıkmayı, showroom kapısından bile giremeyecek gibi duruyor. Toyota’nın bu aracı Japonya’da üretmesi ve Çin’le herhangi bir bağının olmaması, tebliğe takılmasını değiştirmiyor. Çünkü “tebliğin ruhu” yalnızca Çin menşeili üretimi değil, Türkiye’de yatırımı olmayan herkesi dışarıda bırakmayı hedefliyor.
YA TÜRKİYE’DE ÜRET YA DA GELME
Elektrikli C-HR Türkiye’de satılmak isteniyorsa Toyota’nın önünde iki seçenek var:
1. Türkiye’de elektrikli otomobil üretimi yapmak.
2. Türkiye’nin 7 bölgesinde en az 20 yetkili servis açmak.
Kolay mı? Elbette değil. Hele ki Japon firmalarının uzun vadeli, temkinli yatırım stratejileri göz önüne alındığında bu iş biraz “araba yokuş aşağı giderken vites kutusu sökmeye” benziyor. Hele hele Honda gibi devler Türkiye’de fabrika kapatmışken.
PEKİ ÇÖZÜM NE!
Elektrikli araçların geleceği artık kaçınılmaz. Ancak Türkiye’nin iç pazarını bu şekilde daraltması, sadece tüketiciyi değil, çevre politikalarını ve otomotiv sektörünü de sekteye uğratabilir. BYD gibi Çinli üreticiler Türkiye’de fabrika kurma sözü verdiği için avantajlı duruma geçerken, global devlerin eli kolu bağlı.
TOP HEM ÜRETİCİ DE HEM DEVLETTE
Toyota C-HR EV mükemmel olabilir. Ancak mükemmellik bazen yetmez… Eğer ülkeye giremiyorsan, şarj istasyonu bile kuramayacak kadar uzak kalıyorsan, devrim yapmak sadece niyette kalır. Türkiye yollarında C-HR’nin gölgesini bile göremeyeceğiz belki ama Avrupa’da elektrikli devrim çoktan başladı. Şimdi top hem üreticilerde hem de düzenleyicilerde: Ya kapılar açılacak ya da biz o kapının dışında kalacağız.
