Muğla’nın Göcek ve Dalaman koylarında Türkiye Çevre Ajansı tarafından planlanan Mapa-Şamandıra (Tonoz) Sistemleri Projesi’ne ilişkin önemli bir yargı kararı çıktı. Muğla 2. İdare Mahkemesi, proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini oy birliğiyle durdurdu.
Göcek Körfezi’nde deniz çayırlarını ve deniz ekosistemini çapa kaynaklı tahribattan koruma amacıyla hazırlanan proje kapsamında 18 mapa, 857 tonoz, 891 şamandıra, 2 yüzer ponton ve 22 servis pontonu kurulması planlanıyordu. Mevcut marina ve iskelelerle birlikte bölgedeki tekne bağlama kapasitesinin 2 bin 6’ya çıkarılması hedeflenmişti.
Proje, Göcek ve Dalaman koylarının Özel Çevre Koruma Bölgesi ile doğal sit alanları içerisinde yer alması nedeniyle çevre örgütleri ve bölge sakinleri tarafından eleştirilmiş, “ÇED Gerekli Değildir” kararının iptali istemiyle dava açılmıştı.
Mahkeme, açılan dava sonucunda söz konusu ÇED kararının yürütmesini durdurdu. Kararın, itiraz yolu kapalı olarak verilmesi nedeniyle idarenin Bölge İdare Mahkemesi’ne başvurarak yürütmeyi durdurma kararını kaldırma imkânı bulunmuyor.
Öte yandan Yat Turizmi Derneği, kamuoyunda yer alan bazı değerlendirmelere açıklık getirerek mahkeme kararının projeyi değil, yalnızca “ÇED Gerekli Değildir” kararını kapsadığını belirtti. Dernek, projenin tamamen iptal edilmediğini, ancak uygulamanın sürdürülebilmesi için ÇED sürecinin tamamlanması gerektiğini ifade etti. Ayrıca “tonoz projesi tamamen iptal edildi” yönündeki yorumların hukuki açıdan gerçeği yansıtmadığına dikkat çekti.
Begüm Doğulu’dan Kamuoyuna Açıklama Mapa-Şamandıra (Tonoz) Sistemleri Projesi ile İlgili Açıklama
Göcek ve Dalaman koylarında uygulanması planlanan Mapa-Şamandıra (Tonoz) Sistemleri Projesi hakkında kamuoyunda yer alan haberler üzerine bir açıklama yapan Yat Turizmi Derneği Başkanı Begüm Doğulu, ”Öncelikle belirtmek isteriz ki, Muğla 2. İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararı, tonoz (mapa-şamandıra) uygulamasının durdurulmasına yönelik bir karar değildir. Mahkemenin değerlendirmesi; proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararına ilişkindir.” dedi.
Yat Turizmi Derneği Başkanı Begüm Doğulu’nın yazılı basın açıklaması aynen şöyledir:
“Göcek ve Dalaman koylarında uygulanması planlanan Mapa-Şamandıra (Tonoz) Sistemleri Projesi hakkında kamuoyunda yer alan haberler üzerine, yanlış anlaşılmaların önüne geçmek ve süreci hukuki açıdan doğru şekilde değerlendirmek amacıyla aşağıdaki açıklamanın yapılması gerekli görülmüştür.
Öncelikle belirtmek isteriz ki, Muğla 2. İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararı, tonoz (mapa-şamandıra) uygulamasının durdurulmasına yönelik bir karar değildir. Mahkemenin değerlendirmesi; proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararına ilişkindir.
Başka bir ifadeyle mahkeme, söz konusu projenin çevresel etkilerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinden muaf tutulamayacağı yönünde bir değerlendirme yapmış ve bu nedenle “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini durdurmuştur.
Bu kararın hukuki anlamı şudur: “Tonoz sistemi uygulaması hukuken yasaklanmış değildir.” Mahkeme, tonoz projesinin ÇED sürecine tabi olması gerektiğine hükmetmiştir. “Dolayısıyla projenin devam edebilmesi için ilgili mevzuat kapsamında ÇED sürecinin işletilmesi ve gerekli çevresel değerlendirmelerin tamamlanması gerekecektir. Bu nedenle kamuoyunda oluşan -tonoz projesi tamamen iptal edildi- veya “tonoz uygulaması artık yapılamayacak” şeklindeki değerlendirmeler hukuki açıdan doğru değildir.”
Yat Turizmi Derneği olarak temel yaklaşımımız; çevrenin korunması ile deniz turizminin sürdürülebilir gelişiminin birlikte sağlanmasıdır. Bilimsel veriler ışığında hazırlanacak, ilgili tüm paydaşların görüşlerinin alındığı ve hukuki süreçleri eksiksiz tamamlanmış projelerin hem deniz ekosisteminin korunmasına hem de güvenli ve düzenli deniz kullanımına katkı sağlayacağına inanıyoruz. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle hukuki kararların kapsamının eksiksiz ve doğru anlaşılması gerektiğini özellikle vurguluyor; sürecin bundan sonraki aşamalarını da yakından takip edeceğimizi saygıyla kamuoyunun bilgisine sunuyoruz. Saygılarımızla.”
Begüm Doğulu Yat Turizmi Derneği Başkanı
