Kartalkaya’dan Sonra
Kartalkaya’da yaşanan acı olay hepimize bir gerçeği bir kez daha hatırlattı.
Bir otel dediğiniz şey sıradan bir bina değildir.
Yüzlerce insanın konakladığı, onlarca çalışanın görev yaptığı, teknik sistemlerin sürekli çalıştığı büyük bir organizasyondur.
Yangın sistemi var.
Elektrik sistemi var.
Acil durum planı var.
Hepsi ciddi işler.
Ama mevzuata bakıyorsunuz…
Odanın metrekaresi var.
Havuzun derinliği var.
Resepsiyonun büyüklüğü var.
Müdürün ölçüleri yok!
Peki bu işletmeyi yönetecek kişinin yetkinliği?
Haydaa…
Niçin orayı karıştırıyorsun diyenler çıkacaktır. Hep olduğu gibi.
Türkiye’de oteller;
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu,
Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik
ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında çalışıyor.
Ama bu mevzuatta çok temel bir soru yok:
Bu tesisleri kim yönetiyor?
İnsan ister istemez şunu söylüyor:
48 yıldır turizmin içindeyim. Bu sektörün içinde büyüdük, bu işletmelerin içinde yaşadık. Ve inanın, bu hikâyelerin çoğu 48 yıldır aynı şekilde anlatılır durur.
Uygulamada bir kavram var: Mesul Müdür.
Ama sektörün içinden gelen herkes bilir ki bu görev çoğu zaman kağıt üzerinde kalır.
Üstelik işin başka bir tarafı daha var.
Mesul müdürlük bir kez yazıldı mı değiştirilmesi de pek kolay değildir.
Bürokrasi vardır, prosedür vardır.
Bu yüzden bazı işletmelerde bu görev zamanla adeta “ömürlük kadro” haline gelir.
Peki kim olur bu mesul müdür?
Çoğu zaman;
işletmecinin yeğeni, kayınçosu,
bazen de “bir isim lazım” diye yazılmış bir akraba.
Bir nevi aile içi görev dağılımı…
Ama işin ironik tarafı şudur:
Bir şey olduğunda o kağıt üzerindeki isim bir anda çok ağır bir sorumluluğun sahibi oluverir.
İşte sektörün en büyük çelişkilerinden biri de burada başlar.
Hoppala…
Bir facia olduğunda o kağıt üzerindeki görev bir anda çok ağır bir cezai sorumluluğa dönüşür.
Öyle ki yetkileri sınırlı olan bir mesul müdür kendisini bir anda
neredeyse idama götürecek kadar ağır bir sorumluluğun içinde bulabilir.
Elbette Türkiye’de idam cezası yok.
Ama büyük facialarda kamuoyunun ve yargının refleksi çok serttir.
İşte o zaman insanın aklına şu soru geliyor:
Yetkisi sınırlı olan bir pozisyona neden bu kadar büyük sorumluluk yükleniyor?
Aslında bu konunun çözümü yıllardır konuşuluyor.
Otelcilik Meslek Yasası.
Konaklama Tesisleri İşletmecileri Odası.
Ama açık konuşalım…
Artık bu konuya kafa bile yormuyoruz.
Çünkü herkes biliyor ki böyle bir oda kurulursa bazı kurumlar önemli üyelerini kaybedecek.
Odalar Birliği…
Ticaret Odaları…
Otelciler gibi güçlü üyeleri bırakmak istemiyorlar.
Dolayısıyla bu konu yıllardır Ankara koridorlarında dolaşıyor ama bir türlü ilerlemiyor.
Peki ne yapacağız?
Aslında çözüm sandığınızdan çok daha basit.
Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğe iki üç satırlık bir madde eklemek yeterli.
Örneğin;
Beş yıldızlı bir otelde görev yapacak sorumlu yöneticinin;
• turizm alanında eğitim almış olması
• konaklama sektöründe belirli bir deneyime sahip bulunması
• bu deneyimin SGK kayıtlarıyla belgelendirilmesi
gibi kriterler farklı sınıftaki tesisler için de detaylandırılarak getirilebilir.
Daha küçük tesisler için daha esnek kurallar uygulanabilir.
Bakın bu düzenleme ne sağlar:
Birincisi, turizm yöneticiliği gerçekten meslek haline gelir.
İkincisi, yetki ile sorumluluk arasında adil bir denge kurulur.
Üçüncüsü, yıllardır konuşulan ama mevzuatta olmayan bir boşluk kapanır.
Bu düşünceyi Ankara’ya ulaştırmak için son olarak Bodrum’daki siyasi partilerin ilçe başkanı dostlarımızdan destek istedik.
Çünkü turizm yalnızca Bodrum’un değil, Türkiye’nin meselesidir.
Bazen büyük reformlara gerek yoktur.
Doğru yazılmış iki üç satırlık bir yönetmelik maddesi, koca bir sorunu çözebilir.
Ama önce şu soruyu sormamız gerekiyor:
Bu otelleri gerçekten kim yönetiyor?
ÇÖZÜM İÇİN ÜÇ BASİT ADIM
• Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğe “Sorumlu Yönetici” maddesi eklenmeli.
• Büyük tesislerde görev yapacak yöneticiler için eğitim ve sektör deneyimi şartı getirilmeli.
• Bu deneyim SGK kayıtları veya resmi hizmet belgeleri ile doğrulanmalı.
