Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye genelinde 81 ilde uygulamaya koyduğu Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi’ne yönelik yeni kararları duyurdu. Sıfır Atık Hareketi kapsamında 1 Temmuz itibarıyla başlatılan ve vatandaşlardan yoğun ilgi gören sistemde ikinci aşamaya geçildi. Elips Haber’in aktardığı bilgilere göre bakanlık; otel, restoran ve kafelerin ekim ayı sonuna kadar sisteme entegre olmalarını zorunlu kıldı. Yükümlülüklerini takvime uygun şekilde yerine getirmeyen ticari işletmelere idari yaptırımlar uygulanacak.
5 Günde 7 Milyonun Üzerinde Ambalaj Toplandı
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen proje, döngüsel ekonomiye katkı sağlama yolunda ilk verilerini verdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından paylaşılan resmi verilere göre, 1-5 Temmuz tarihleri arasındaki ilk 5 günlük süreçte 7 milyon 600 bin adet içecek ambalajı sisteme kazandırıldı.
Kısa sürede sisteme dahil olan kayıtlı kullanıcı sayısı ise 1,3 milyon barajını aşarak büyük bir toplumsal katılım seviyesine ulaştı. Mevcut sistemde vatandaşlar iade ettikleri DOA logolu alüminyum, plastik (PET) ve cam içecek ambalajları için adet başına 1 lira nakit ödeme alıyor.
Otel Restoran ve Kafeler İçin Kayıt Süreci Başladı
Sistemin tabana yayılması amacıyla kurgulanan ikinci etapta, tüketimin en yoğun olduğu hizmet sektörü mercek altına alınıyor. Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, geri kazanılması hedeflenen DOA logolu içecek ambalajlarının yaklaşık yüzde 65’lik kısmının otel, restoran ve kafelerde tüketildiğini belirtti.
Bu yüksek oran nedeniyle işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt işlemlerini vakit kaybetmeden yapmaları gerekiyor. Sisteme giren her işletme, toplama süreçlerinde birlikte çalışacağı yetkilendirilmiş saha operatörlerini kendisi belirleyecek.
Her Ambalaj İçin İşletmelere 20 Kuruş Teşvik
Kayıt işlemlerini tamamlayan ticari işletmelerde biriktirilecek olan tüm DOA logolu ambalajlar, belirlenen saha operatörlerince düzenli periyotlarla teslim alınarak fabrikalara taşınacak. Geri dönüşüm zincirine teslim edilen her bir ambalaj için işletme hesaplarına 20 kuruş değerinde teşvik ödemesi aktarılacak.
Ambalaj toplama, taşıma ve veri doğrulama süreçleri tamamen dijital altyapı üzerinden anlık izlenecek.
Ekim ayı sonuna kadar DBYS kaydını açmayan işletmelere ilgili çevre mevzuatı gereğince idari cezalar kesilecek.
DOA Sistemi’nin tam kapasiteyle devreye girmesiyle Türkiye genelinde her yıl piyasaya sürülen ortalama 25 milyar adet içecek ambalajının ekonomiye geri kazandırılması planlanıyor. Proje nihai hedeflerine ulaştığında ülke ekonomisine yıllık bazda yaklaşık 30 milyar liralık net katkı sunacak. İlk etapta yüzde 50 olarak öngörülen geri kazanım oranının, işletmelerin katılımıyla yüzde 80 seviyesine çıkarılması amaçlanıyor.
