Akdeniz’de hızla yayılan istilacı denizanası türü Cassiopea andromeda için dikkat çeken bir rekor kayda geçti. Yunan bilim insanları, Rodos’un Kallithea bölgesindeki yalnızca 430 metrekarelik yarı kapalı kayalık bir gölette yaklaşık 14 bin 641 denizanası bulunduğunu belirledi. Bu sayı, türün Akdeniz’de şimdiye kadar kaydedilen en büyük yoğunluğu oldu.
TERS DENİZANASI PANİĞİ
Cassiopea andromeda adı verilen ve görünüşü nedeniyle “ters denizanası” olarak da bilinen türün en büyük topluluğu Rodos’un Kallithea bölgesinde tespit edildi.
Rodos Hidrobiyoloji İstasyonu ile Yunan Deniz Araştırmaları Merkezi Oşinografi Enstitüsü bilim insanlarının Aristoteles Üniversitesi Biyoloji Bölümü ile birlikte gerçekleştirdiği araştırmaya göre, yaklaşık 430 metrekarelik küçük bir kayalık gölette 14 bin 641 Cassiopea andromeda bulunduğu saptandı.
Araştırmanın sonuçları bilimsel dergi BioInvasions Records’ta yayımlandı. Çalışmanın başlığı ise dikkat çekici: “Upside down in the Aegean: a massive aggregation of Cassiopea andromeda in Rhodes, Greece.” (“Ege’de ters denizanası istilası: Rodos’ta Cassiopea andromeda’nın dev kolonisi keşfedildi)
430 METREKAREDE 14 BİN 641 DENİZANASI
Araştırmacıların hesaplamalarına göre Rodos’taki küçükbir koydaki popülasyonun tahmini büyüklüğü 14 bin 641 birey.
Bilimsel hesaplamada belirsizlik payının da bulunduğu belirtiliyor. Araştırmacılar popülasyonun yaklaşık 3 bin 139 ile 30 bin 444 birey arasında olabileceğini hesapladı.
Çalışma kapsamında 275 denizanası tek tek incelendi. Bireylerin boyutlarının birbirinden oldukça farklı olması, bölgede farklı gelişim aşamalarındaki bireylerin bulunduğunu ve popülasyonun aktif biçimde üremeye devam ettiğini düşündürdü.
Türün teşhisi yalnızca dış görünüşe göre yapılmadı. Araştırmacılar DNA barkodlama yöntemiyle genetik doğrulama da gerçekleştirdi.
ADI NEDEN “TERS DENİZANASI”?
Cassiopea andromeda’nın en dikkat çekici özelliği, diğer birçok denizanasının aksine zamanının büyük bölümünü deniz tabanında ters dönmüş halde geçirmesi.
Çanı deniz tabanına gelecek şekilde duran hayvanın ağız ve dokunaçları yukarı doğru bakıyor.
Hint-Pasifik ve Kızıldeniz kökenli olan tür, Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’e ulaşan yabancı türlerden biri olarak kabul ediliyor. Akdeniz’deki yayılımı uzun yıllara dayanıyor ancak özellikle son yıllarda kayıtların hızlanması bilim insanlarının dikkatini çekiyor.
SADECE RODOS’TA DEĞİL, MUĞLA SULARINDA DA VAR
Rodos’taki rekor yoğunluk Türkiye açısından da dikkat çekici.
Çünkü Cassiopea andromeda’nın Muğla kıyılarında da bilimsel kaydı bulunuyor.
2014 yılında araştırmacılar, Güllük Körfezi’ndeki Asin Koyu’nda sığ sularda altı Cassiopea andromeda bireyi gözlemledi. Bireylerden biri fotoğraflanarak bilimsel kayda geçirildi.
Daha da dikkat çekici bir ayrıntı ise türün Türkiye’deki ilk kayıtlarından birinin Fethiye-Göcek bölgesindeki Sarsala Koyu olduğuna ilişkin bilimsel kayıtlarda yer alması. Türün Ölüdeniz Lagünü’nde de yerleşik popülasyon oluşturduğu belirtildi.
Bu nedenle Rodos’taki dev yoğunluk, Ege’nin Türkiye kıyıları açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişme olarak değerlendirilebileceği açıklandı.
ASIL TEHLİKE DENİZANASININ KENDİSİ DEĞİL
Bilim insanlarını asıl endişelendiren konu ise türün yeni bölgelere yerleşmesi ve çoğalması.
2026 yılında yayımlanan daha geniş kapsamlı bir araştırmaya göre Cassiopea andromeda’nın Akdeniz’deki yayılımında özellikle 2008 sonrasında belirgin bir hızlanma yaşandı. Türün Doğu Akdeniz’de kalıcı bir yoğunlaşma bölgesi oluşturduğu ve batıya doğru yayılım gösterdiği belirlendi.
