İstenmeyen bir konuk… Ne zaman geleceğini söylemiyor, randevu almıyor. Belki herkes uyurken, belki çocuklar okuldayken, belki Bodrum’un nüfusunun katlandığı sıcak bir ağustos günü çat kapı geliveriyor.
Çok da kalmıyor. Bazen birkaç saniye, bazen biraz daha fazla… Ama o kısacık ziyaretin hesabını bir kent yıllarca ödeyebiliyor.
Bazı misafirler giderken arkasında boş bardak bırakır. Bazıları boş sokaklar…
Geliş saatini değiştiremeyiz. Ama geldiğinde karşılaşacağı Bodrum’u değiştirebiliriz.
…
Bodrum Belediyesi ile TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası yapı stokunun incelenmesi için bir çalışma başlattı. İlk durak Umurça. Yaklaşık 3 bin yapı gözleme dayalı hızlı taramadan geçirilecek; özellikle eski yapılara bakılacak.
Sevindirici… Hatta yıllardır yapılması gereken bir çalışma.
Ama iki soru insanın aklına takılıyor:
Neden şimdi? Neden Umurça?
…
Umurça yalnız eski yapıların yoğunluğu nedeniyle mi seçildi? Yapı yaşı mı belirleyici, yoğunluk mu, kaçak veya sonradan değiştirilmiş yapılar mı? Zeminle ilgili özel bir durum mu var? Yoksa yalnızca pilot çalışma için uygun bir mahalle mi?
Bilmiyoruz.
Cevabı belediyeden ve mühendislerden bekliyoruz.
Çünkü bir mahallede yaklaşık 3 bin yapıyı öncelikle taramaya karar veriyorsanız, orada yaşayan insanın “Neden benim mahallem?” diye sorması kadar doğal bir şey olamaz.
…
Bir de “neden şimdi?” sorusu var.
Bodrum bugün deprem bölgesi olmadı. 2017 Bodrum-Kos depremi yaşandı. 6 Şubat depremleri Türkiye’ye yapı güvenliğinin ne anlama geldiğini çok ağır biçimde gösterdi.
Peki Bodrum’un yapı stokuyla ciddi biçimde yüzleşmek için neden 2026’yı bekledik?
Takvim mi gecikti, biz mi?
Belki belediye uzun zamandır hazırlanıyordu. Belki İnşaat Mühendisleri Odası’nın uyarıları süreci hızlandırdı. Belki deprem gerçeği, belki hukuki sorumluluk artık bu kapağın kapalı tutulmasına izin vermedi.
O halde soralım:
Bodrum yapı stokunun kapağını kendi isteğiyle mi açıyor, yoksa artık açmamak mümkün olmadığı için mi?
Biri öngörüdür.
Diğeri gecikmiş zorunluluk olabilir.
…
Üstelik Bodrum onlarca yıldır büyüyor. Ev, villa, otel, apart yapıldı; eski yapılar değiştirildi, katlar eklendi, tadilatlar yapıldı. Bir Bodrum’un üzerine adeta başka bir Bodrum kuruldu.
Şimdi dönüp şu soruyu sormak zorundayız:
Biz yalnız bina mı yaptık, yoksa güvenli bir kent de yaptık mı?
Beton dökmek kolaydır.
Güven inşa etmek daha zordur.
…
Hızlı taramayı da doğru anlamamız gerekiyor. Bu çalışma her binaya kesin biçimde “sağlam” veya “çürük” damgası vuracak bir test değil; daha ayrıntılı inceleme gerektirebilecek yapıları belirlemeye yarayan önemli bir ön değerlendirme.
Tam burada başka bir tehlike doğuyor:
Vatandaşın sonucu “Benim evim sağlam çıktı” diye yorumlaması.
Bu nedenle belediye ve İMO’nun vatandaşa ne söyleyeceği, binaya nasıl bakacağı kadar önemli.
Bazen insanı tehlikeye korku değil, kendisini güvende sanması yaklaştırır.
…
Diyelim Umurça’daki 3 bin yapı tarandı.
Sonra?
Konacık, Bitez, Gümbet, Ortakent, Turgutreis, Yalıkavak ve diğer mahallelere ne zaman geçilecek? Takvim hazır mı?
Çünkü bir kentin güvenliği pilot proje olarak başlayabilir; pilot proje olarak kalamaz.
Ve riskli görülen bina sahiplerine ne denilecek? Daha ayrıntılı incelemeyi kim yapacak? Vatandaş nereye başvuracak? Sonuçların hukuki ve teknik anlamı nasıl anlatılacak?
Bir tarama yalnız binanın değil, içinde yaşayan insanın da huzurunu sarsabilir.
Belirsizlik, korkunun en sevdiği karanlıktır.
…
Bu nedenle Bodrum Belediyesi’ne ve İnşaat Mühendisleri Odası’na sorularımızı göndereceğiz:
Umurça neden seçildi? Kaç yapı, hangi kriterlerle taranacak? Çalışma ne kadar sürecek? Sonuçlar açıklanacak mı? Riskli görülen yapılarda süreç nasıl işleyecek? Diğer mahallelere ne zaman geçilecek?
Ve en önemlisi:
Bu çalışma Bodrum’un tamamını kapsayacak ciddi bir projenin başlangıcı mı, yoksa birkaç binayı taradıktan sonra rafta kalacak yeni bir dosya mı?
Cevapları yayınlayacağız.
Gelirse söylediklerini…
Gelmezse söylemediklerini.
Çünkü bazen kamuoyunun bilmesi gereken en önemli şey verilen cevap değil…
Cevapsız bırakılan sorudur.
…
Bodrum’un yapı stokunun kapağı sonunda açılıyor.
İçinden ne çıkacağını bilmiyoruz. Belki düşündüğümüzden çok daha iyi bir tablo çıkacak.
Umarız.
Ama ya çıkmazsa?
Ya yıllardır manzarasına, metrekaresine, havuzuna, denize uzaklığına bakarak değer biçtiğimiz evlerde sormayı unuttuğumuz en önemli soru başka ise:
“Bu ev ne kadar eder?” değil… “Bu ev ne kadar güvenli?”
İşte bu dosyada onun cevabını arayacağız.
Çünkü istenmeyen konuğun ne zaman geleceğini bilmiyoruz.
Ama kapıyı çaldığında hazırlanmaya başlamak için çok geç olacağını biliyoruz.
…































