Yılın önemli bölümünde Bodrum Akyarlar’da yaşayan Prof. Dr. Canan Karatay, uzun süredir devam eden hukuk mücadelesinde önemli bir kazanım elde etti. Geçmişte katıldığı bir televizyon programında aşılarla ilgili sarf ettiği ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran sözleri nedeniyle karşılaştığı disiplin cezası, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) gündemine taşınmıştı. Yüksek Mahkeme, hekime verilen bir aylık geçici meslekten men cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmederek, süreçte yeni bir dönemi başlattı.
Sürecin Arka Planı ve Hukuki Mücadele
İç hastalıkları ve kardiyoloji uzmanı olan Prof. Dr. Canan Karatay, canlı yayında dile getirdiği “Bütün aşılara karşıyım” şeklindeki ifadelerinin ardından yoğun eleştirilere maruz kalmıştı. Bu açıklamalar üzerine İstanbul Tabip Odası tarafından başlatılan disiplin soruşturması, Karatay’a bir ay süreyle geçici olarak meslekten men cezası verilmesiyle sonuçlandı. Türk Tabipleri Birliği (TTB) Yüksek Onur Kurulu tarafından da onaylanan bu karar, Karatay’ın profesyonel kariyerini doğrudan etkileyen bir yaptırım haline geldi. Kararın iptali talebiyle idari yargıya başvuran Karatay, yerel mahkemelerden olumlu bir yanıt alamayınca, konuyu Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yoluyla taşıdı.
AYM’nin İhlal Kararının Gerekçeleri
Anayasa Mahkemesi, dosyayı inceledikten sonra Resmi Gazete’de yayımlanan kararında oldukça kritik tespitlerde bulundu. Mahkeme, Karatay’ın aşılarla ilgili kanaatlerini ifade etmesi nedeniyle cezalandırılmasının, demokratik bir toplumda ifade özgürlüğüne yönelik orantısız bir müdahale teşkil ettiğini belirtti. Kararın temel gerekçeleri şu şekilde özetlenebilir:
Yasal Dayanak Eksikliği: Tıbbi görüş ve açıklamalar nedeniyle uygulanan disiplin yaptırımının somut bir hukuki dayanağının bulunmadığı vurgulandı.
Gerekçe Yetersizliği: Demokratik bir toplum düzeninde bu tür bir kısıtlamanın gerekli olduğunun kamu makamlarınca inandırıcı ve yeterli gerekçelerle ortaya konulamadığı ifade edildi.
Öngörülebilirlik: Mahkeme, Karatay’ın açıklamalarının bilimsel doğruluğunu veya tıbbi etik kurallarıyla uyumunu inceleme konusu yapmadı. Bunun yerine, cezanın dayandığı idari düzenlemenin öngörülebilirlik kriterinden uzak olmasını temel hak ihlali sebebi olarak kabul etti.
Bu karar, hekimlerin tıbbi konulardaki kişisel görüşlerini açıklama özgürlüğü ile mesleki disiplin kuralları arasındaki sınırların yeniden tanımlanması açısından büyük önem taşıyor. AYM’nin bu yaklaşımı, özellikle uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren kişilerin ifade özgürlüğünün korunması noktasında emsal niteliği taşıyabilir.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Anayasa Mahkemesi’nin verdiği ihlal kararı, hukuki sürecin nihayete erdiği anlamına gelmiyor. Kararın ardından dosya, yeniden yargılama yapılmak ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla Ankara 14. İdare Mahkemesi’ne gönderildi. Yerel mahkemenin, yüksek mahkemenin bu tespitleri doğrultusunda yeniden bir değerlendirme yaparak, daha önce verilen meslekten men cezasını iptal etmesi bekleniyor. Bodrum’da sakin bir yaşam süren ve akademik kimliğiyle tanınan Prof. Dr. Canan Karatay için bu gelişme, mesleki itibarını koruma ve ifade özgürlüğünü kullanma noktasında elde edilen büyük bir hukuki zafer olarak değerlendiriliyor. Kamuoyu, yerel mahkemenin önümüzdeki günlerde vereceği yeni kararı yakından takip etmeye devam ediyor.
