Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, yerel yönetimlerin mali yapısında kapsamlı değişiklikler öngören kanun teklifini TBMM’ye sundu. Teklifin yasalaşması halinde konaklama vergisi gelirleri ve egzoz emisyon ücretlerinin yarısı doğrudan belediyelere aktarılacak; böylece yerel hizmetlerin finansmanı güçlenecek, vergi adaleti sağlanacak ve çevre yatırımları için yeni kaynak oluşturulacak. Artan nüfus, genişleyen hizmet alanları ve yükselen maliyetler karşısında yerel yönetimlerin sürdürülebilir ve öngörülebilir gelir kaynaklarına duyduğu ihtiyaç her geçen gün daha belirgin hale geliyor.
Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, yerel yönetimlerin mali yapısını güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu.
“Gider Vergileri Kanunu ile Belediye Gelirleri Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”, belediyelerin merkezi idareye bağımlı ve kırılgan mali yapısını dengelemeyi; yerel hizmetlerin finansmanını kalıcı ve adil bir zemine kavuşturmayı hedefliyor. Yerel yönetimlerin altyapı, ulaşım, sosyal hizmetler ve özellikle çevre koruma alanındaki yatırımlarını planlı biçimde hayata geçirebilmesi için güçlü ve doğrudan gelir kaynaklarına sahip olması gerektiği vurgulanıyor.
Kanun teklifinin gerekçesinde, belediyelerin Anayasa’nın 127’nci maddesi uyarınca mahallî müşterek hizmetleri yürütmekle yükümlü olduğu hatırlatıldı. Ancak mevcut sistemde belediyelerin mali yapısının uzun süredir merkezi idareye aşırı bağımlı, kırılgan ve dengesiz bir görünüm arz ettiği vurgulandı. Özellikle iklim krizi, artan çevresel riskler ve kentleşmenin yarattığı yeni ihtiyaçlar karşısında yerel yönetimlerin atık yönetimi, arıtma tesisleri, yenilenebilir enerji uygulamaları ve hava kalitesini iyileştirmeye yönelik yatırımlar için daha fazla kaynağa ihtiyaç duyduğu ifade edildi.
Konaklama vergisi belediyelere devredilecek
Teklifin yasalaşması halinde, merkezi idare tarafından tahsil edilen konaklama vergisi gelirleri doğrudan belediyelere aktarılacak. Turizm yoğun bölgelerde geçici nüfus artışı nedeniyle katlanan atık yönetimi, su kullanımı, altyapı ve çevre düzenlemesi giderlerinin yerel bütçeler üzerinde ciddi baskı oluşturduğu vurgulanıyor. Buna karşın, bu faaliyetlerden doğan vergi gelirlerinin merkezi bütçede toplanması, hizmeti üreten yerel idare ile geliri tahsil eden idare arasında mali bir dengesizlik yaratıyor. Düzenleme ile turizmden doğan ekonomik değerin, hizmet yükünü taşıyan belediyelere yönlendirilmesi ve hizmetten yararlananın maliyete katkı sunması ilkesi hayata geçiriliyor. Bu gelirlerin özellikle çevre koruma, kıyı temizliği, atık su arıtma ve sürdürülebilir turizm altyapısına yönelik yatırımlarda kullanılmasının önü açılıyor.
Egzoz emisyon ücretlerinin yarısı çevre yatırımlarına kaynak olacak
Kanun teklifi ayrıca egzoz gazı emisyon ölçüm ücretlerinin yarısının, ölçümün yapıldığı belediyelere bırakılmasını öngörüyor. Hava kirliliğinin etkilerini doğrudan yaşayan yerel yönetimlerin, çevresel yatırımlar için gerekli kaynağa erişememesi önemli bir yapısal sorun olarak gösteriliyor. Düzenleme ile kirletici faaliyetlerden elde edilen gelirin yerel çevre yatırımlarına aktarılması, çevre adaletinin güçlendirilmesi ve belediyelerin sürdürülebilir çevre politikaları geliştirmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda hava kalitesi izleme sistemleri, yeşil alanların artırılması, toplu ulaşımın çevreci dönüşümü ve karbon salımını azaltmaya yönelik projeler için yerel bütçelerde kalıcı bir finansman imkânı oluşturulması hedefleniyor.
