Gayrimenkul alıp satacak ya da kiralayacak tüm vatandaşları doğrudan ilgilendiren kritik yasal düzenlemeler hayata geçiriliyor. Ticaret Bakanlığı, sahte ilanların, piyasadaki fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı emlakçılık faaliyetlerinin önüne geçmek amacıyla yürürlüğe koyduğu Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) üzerinde kapsamlı bir güncellemeye hazırlanıyor. Emlak alım satımında yeni kurallar kapsamında, ilan yetkilendirme süreçleri e-Devlet ile entegre edilecek ve güvenli ödeme sisteminin uygulama takviminde esnetmeye gidilecek.
Ankara’da düzenlenen Tüm Gayrimenkul Müteahhitleri ve Sektör Mensupları Derneği (TÜMSED) 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi’nde konuşan Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, hayata geçirilecek yeni adımları detaylarıyla paylaştı.
Yetki Sözleşmesi e-Devlet Sistemine Entegre Ediliyor
Sahte ve yanıltıcı ilanların önüne geçilmesi amacıyla başlatılan EİDS uygulaması, taşınmaz sahibinin emlak işletmesine e-Devlet üzerinden ilan yetkisi vermesini zorunlu kılıyor. Hazırlanan yeni altyapı çalışmasıyla birlikte yetkilendirme sözleşmeleri de tamamen elektronik ortama taşınacak.
Karaman, yürütülen çalışma hakkında, “Yetkilendirme sözleşmelerinin de ilan yayınlama izniyle birlikte artık e-Devlet üzerinden bir arada yürütülmesi, entegre edilmesi yönünde bir çalışmamız var. Böylece yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilan da iptal olacak ve yayında kalamayacak.” açıklamasında bulundu. Sektör temsilcilerinin birden fazla emlakçıya yetki verilmesi yerine tek emlakçı modeline geçilmesi yönündeki taleplerine de değinen Karaman, tek yetki sisteminin küçük işletmeler üzerindeki olası etkilerinin bakanlık gündeminde değerlendirildiğini belirtti.
Yabancı Malik ve Tapusuz Taşınmaz İlanlarına Sıkı Denetim
Sistemde şu ana kadar yabancı mülk sahiplerine ait taşınmazlar veya henüz tapu kaydı bulunmayan gayrimenkuller için işaretleme yapılarak yetki şartı aranmaksızın ilan verilebiliyordu. Sektör temsilcileri, bu durumun suistimal edildiğini ve EİDS’in getirdiği doğrulama zorunluluğunun bu yolla delindiğini dile getiriyordu.
Suistimallerin engelleneceğini vurgulayan Erdem Karaman, bu alana yönelik de tedbir aldıklarını duyurdu. Yakın zamanda devreye girecek uygulamayla birlikte artık yabancı malik ve tapusuz taşınmaz ilanlarında da zorunlu doğrulama yapılacak ve ilan sitelerine kontrolsüz girişlerin önüne geçilecek.
Taşınmaz Satışında Güvenli Ödeme Sistemi Erteleniyor
Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç satışlarında uygulanan güvenli ödeme sistemini gayrimenkul alım satım işlemlerinde de zorunlu hale getirmeyi hedefliyor. Taşınmaz satışlarında dolandırıcılık, sahtecilik ve hırsızlık risklerini ortadan kaldırmayı amaçlayan düzenlemenin başlangıç tarihi olarak
1 Ekim öngörülüyordu.
Ancak bakanlık, sistemin sorunsuz işlemesi ve hazırlıkların tamamlanması amacıyla uygulama süresini uzatma kararı aldı. Karaman, yakın zamanda yönetmelik değişikliği yapılarak sürenin biraz daha uzatılacağını ifade etti.
Zorunlu hale getirilecek yeni ödeme modelinde alıcı, satış bedelini doğrudan satıcının banka hesabına göndermeyecek. Para, sistemin oluşturduğu güvenli havuz hesabında bloke edilecek. Tapu müdürlüğünde mülkiyet devri resmen tamamlandığında, bloke edilen tutar otomatik olarak satıcının hesabına aktarılacak. Ayrıca sektörden gelen, emlak işletmesi komisyonlarının da güvenli ödeme sistemine dahil edilmesi önerisinin değerlendirmeye alındığı bildirildi.
Kayıt Dışı Çalışanlara Yönelik Cezalar Artıyor
Ticaret Bakanlığı tarafından yetkisiz ve kayıt dışı çalışan emlak işletmelerine yönelik saha denetimleri kararlılıkla sürdürülüyor. Portallardan çekilen veriler üzerinden yapılan fiyat analizleriyle manipülatif artışlar tespit ediliyor.
Yapılan denetimlerin bilançosunu açıklayan Karaman, bugüne kadar 1.800 kişiye 105 milyon liranın üzerinde idari para cezası uygulandığını, fahiş ve manipülatif fiyat artışı yaptığı belirlenen 1.500 kişiye de idari yaptırım getirildiğini söyledi. Önümüzdeki dönemde kayıt dışı ve yetki belgesiz faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimlerin artarak devam edeceği vurgulandı.
