Ege turizmi, İngiltere pazarından gelen peş peşe iptal kararlarıyla sarsılıyor. İngiliz hava yolu şirketi Jet2’nin Bodrum ve Dalaman hatlarında kapasite düşürme ve bazı seferleri iptal etme kararı almasının ardından, Avrupa merkezli düşük maliyetli hava yolu firması Wizz Air de bölgedeki uçuşlarını durdurdu iddiası gündeme bomba gibi düştü. TÜRSAB Bodrum Yürütme Kurulu Başkanı Enver Kantarmış “Evet uçak iptalleri var ama yolcu sayısında artış var. İngiltere pazarı bu yıl 2025’ten daha iyi olacak” dedi.
Wizz Air Dalaman Seferlerini Durdurdu
Dalaman Havalimanı’nda art arda gelen iptaller turizm sektöründe endişe yarattı. Wizz Air’in, İngiltere’nin Luton kentinden Dalaman’a düzenlediği sezonluk uçuşları tamamen sonlandırdığı öğrenildi.
Yedi ay boyunca haftada üç frekansla gerçekleştirilen seferlerin iptali, toplamda 84 uçuşun programdan çıkarılması anlamına geliyor. Bu kararın, özellikle Dalaman merkezli turizm hareketliliğini ciddi şekilde etkilemesi bekleniyor.
Jet2’den Bodrum ve Dalaman Hamlesi
Öte yandan Milas-Bodrum Havalimanı için de kritik bir gelişme yaşandı. Jet2’nin 2027 planlamasında Bodrum ve Dalaman hatlarında kapasite azaltımına gittiği, bazı uçuş frekanslarını iptal ettiği belirtiliyor. Birmingham, Edinburgh ve Glasgow gibi yüksek yolcu potansiyeline sahip şehirlerden yapılan seferlerde düşüş yaşanacağı ifade ediliyor.
TÜRSAB Bodrum Yürütme Kurulu Başkanı Enver Kantarmış SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada “İddialar üzerine bugün acente ve tur operatörleri ile görüştük. Panikleyecek bir durum yok. Adi geçen şirketlerden resmi bir açıklama yapılmamak ile birlikte sefer sayısında azalma yolcu sayısında artış var. Bunun nedenide tur şirketlerinin küçük uçaklar yerine büyük uçakları tercih ediyor olması. Bu yıl 2025ten daha iyi olacak” dedi.
SABAHATTİN DUMAN “TARTIŞMAYI DOĞRU ZEMİNE OTURTMAK LAZIM”
Bodrum Profesyonel Otelciler Derneği (BOYD) Başkanı Sabahattin Duman uçak iptalleri ile ilgili açıklama yaptı.
Duman şunları söyledi:
“84 uçuş iptal edildi” başlığı üzerinden yürüyen tartışmayı doğru zemine oturtmak lazım.
Öncelikle tabloyu netleştirelim. İptal edilen, Londra Luton – Dalaman hattında haftada 3 frekans. Sezon boyunca çarpınca 84 ediyor. Matematik bu. Ancak haftada üç uçuşun iptalini “Ege turizmi alarm veriyor” şeklinde sunmak sağlıklı bir okuma değildir.
Havayolu şirketleri duygusal karar vermez. Zarar eden hattı kapatır. Dolmayan uçağı uçurmaz. Bu kadar net. Jet2’nin 2027 kararı da bir iptalden çok kapasite artış hızını yavaşlatma olarak okunmalıdır.
ASIL SORUN ŞUDUR: MALİYETLER 11 KAT ARTARKEN DÖVİZ KUR 5,7 KAR ARTTI.
Konuyu uçuş sayısından çıkarıp ekonomik zemine taşımak zorundayız. 2019–2026 dönemine baktığımızda tablo açık. Aynı dönemde dolar kuru yaklaşık %570 artarken, TÜİK verilerine göre kümülatif enflasyon yaklaşık %1.100’e ulaştı. Başka bir ifadeyle, iç maliyetler döviz artışının neredeyse iki katı hızla yükseldi.
2019’dan bu yana dolar 6–7 kat artmış olabilir. Ancak maliyetler 11–12 kat artmıştır. Elektrik, gıda, personel, bakım, sarf giderleri… Hepsi dövizden daha hızlı yükselmiştir. Biz dövizle kazanıyoruz ama TL bazlı, enflasyona bağlı maliyetlerle çalışıyoruz. Aradaki makas doğal olarak kâr marjını eritmiştir.
Dolayısıyla tartışmamız gereken 84 uçuş değil; 2019’da 50 Euro’ya sunduğumuz bir hizmetin bugün neden 110–120 Euro bandına çıkmak zorunda kaldığıdır. Eğer bu artış kalite sıçramasından değil, maliyet yapısındaki kopuştan kaynaklanıyorsa sorun havayolunda değil, ekonomik zemindedir. Gerçek alarm burada başlar.
ÇÖZÜM, “UÇUŞU GERİ GETİRELİM” REFLEKSİ DEĞİLDİR.
Çözüm, hattı yeniden kârlı hale getirecek zemini kurmaktır. Bir havayolu şirketi ancak üç şart varsa geri döner: sürdürülebilir talep, öngörülebilir maliyet yapısı ve güçlü fiyat-performans algısı.
Türkiye artık ucuz bir destinasyon değildir. Bu gerçekle yüzleşmek zorundayız. Maliyet yapımız kalıcı olarak yükselmişse segmentimizi yukarı taşımalı, daha yüksek harcama potansiyeline sahip pazarlara yönelmeli ve deneyimi büyütmeliyiz.
Aynı zamanda işletme disiplinini artırmalıyız. Enerji verimliliği, ortak satın alma, maliyet kontrolü artık tercih değil zorunluluktur.
Havayoluna “uçuş koyun” demekle hat geri gelmez. Onlara şu güveni vermek gerekir: Bu hatta koltuk başı gelir sürdürülebilir.
Kısa vadede sezonu güçlü geçirmek için etkinlik takvimini büyütmeli, deneyim paketleri oluşturmalı ve ortak tanıtım yapmalıyız. Uçak doluluğu takvimle ve talep üretimiyle gelir.
NET KONUŞALIM.
Bir hat kârlıysa uçak gelir. Kârlı değilse gider. Bu sektörün değişmeyen kuralıdır. Tartışmayı başlıklar üzerinden değil, maliyet yapımız ve talep üretim kapasitemiz üzerinden yürütmeliyiz.
Odaklanmamız gereken konu uçuş sayısı değil; hattın sürdürülebilir gelir üretip üretmediğidir. Eğer koltuk başı gelir maliyeti karşılıyorsa havayolu zaten kalır. Karşılamıyorsa kimse zararına uçmaz.
Bu kadar net.
