Sağlık Bakanlığı, toplum sağlığını korumaya dönük projeler ve koruyucu sağlık harcamaları için kalıcı bir gelir kapısı oluşturacak dev bir yasal düzenlemenin hazırlıklarını tamamladı. Hazırlanan 25 maddelik kanun teklifi taslağı doğrultusunda sigaraya katkı payı düzenlemesi getirilmesi ve toplanacak gelirlerle doğrudan bir “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” kurulması amaçlanıyor.
TBMM gündemine ekim veya kasım aylarında sunulması planlanan yeni yasa teklifiyle; tütün mamulleri, şeker ilaveli içecekler ve aşırı tüketimi önerilmeyen paketli atıştırmalık ürünlerden fona aktarılmak üzere katkı payı kesintisi uygulanacak.
Sigara Paketinden 20 Lira Kesinti Yapılacak
Bakanlık tarafından hazırlanan taslak metnine göre paketli tütün ürünlerinden paket başına 20 lira katkı payı tahsil edilmesi öngörülüyor. Kıyılmış veya paketsiz tütün satışlarında ise kilogram başına 100 liralık katkı payı bedeli fona aktarılacak.
Türkiye genelinde yıllık tüketilen ortalama 5,5 milyar paketlik sigara hacmi hesaplandığında, yalnızca tütün ürünlerinden fona aktarılacak kaynağın yıllık yaklaşık 110 milyar lirayı bulması bekleniyor.
Şekerli İçecekler ve Atıştırmalıklar da Kapsama Alındı
Oluşturulacak fonun gelir kalemleri sadece tütün mamulleriyle sınırlı tutulmayacak. Halk sağlığı açısından aşırı tüketimi risk oluşturan şekerli ve katkılı gıda grupları da yeni sistemin içerisine dahil edildi. Düzenlemede öngörülen kesinti oranları şu şekilde sıralandı:
Şekerli içeceklerden içerdikleri şeker yoğunluğuna bağlı olarak 100 mililitre başına 5 liraya kadar,
Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen atıştırmalık ürün grubundan ise nihai satış bedelinin yüzde 20’si oranında katkı payı alınacak.
110 Milyar Liralık Bütçe Hangi Alanlara Harcanacak?
Fon kapsamında toplanması beklenen dev kaynağın bütünüyle toplum sağlığını geliştirici ve hastalıkları önleyici projelere harcanacağı ifade edildi. Oluşturulacak bütçeyle desteklenmesi kararlaştırılan öncelikli kamu sağlığı alanları şöyle belirlendi:
Okul beslenme programlarının güçlendirilmesi ve çocukluk çağı obezitesiyle mücadele faaliyetleri,
Ağız ve diş sağlığı tarama programları, halka açık spor altyapı yatırımları ve sağlıklı yaşam projeleri,
Sigara bırakma polikliniklerinin teknik altyapılarının genişletilmesi ile nikotin replasman tedavileri,
Tütün tüketimine bağlı ortaya çıkan akciğer kanseri ve KOAH benzeri kronik solunum yolu hastalıklarının erken teşhisi, taranması ve tedavi aşamaları.
Sağlık Bakanlığı tarafından son şekli verilen 25 maddelik kanun teklifi taslağının, AK Parti Meclis grubundaki teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından sonbahar döneminde TBMM Başkanlığına resmen iletilmesi bekleniyor.
