Bodrum denizle yaşar. Sabah gözünü denizle açar, akşam güneşi denize uğurlar. Ev denize yaklaştıkça pahalanır, otel denize sıfırsa daha kıymetli olur. Masamızı, şezlongumuzu, hayatımızı mümkün olduğunca suyun kenarına taşırız.
Denizi o kadar seviyoruz ki… Belki biraz fazla yakınına yerleştik.
Ama sevginin de bir kuralı vardır: Karşınızdakini gerçekten seviyorsanız, huyunu da bilirsiniz.
Biz denizin huyunu ne kadar biliyoruz?
…
2017’de Bodrum-Kos depreminden sonra deniz kıyıya kadar geldi. Tekneler zarar gördü, bazı işletmeleri su bastı.
Bodrum gördü, yaşadı…
Sonra hayat devam etti.
Masalar yeniden kuruldu, şezlonglar yeniden dizildi, yeni oteller ve işletmeler açıldı. Kıyılar daha da değerlendi, daha da kalabalıklaştı.
Peki hafızamız da büyüdü mü?
Çünkü insan unutur. Kurumlar unutabilir. Dosyalar raflara kalkabilir.
Doğa ise arşiv tutmaz; zamanı geldiğinde hatırlatır.
…
Bugün Bodrum kıyıları yazın insan denizi.
Oteller, marinalar, restoranlar, beach club’lar…
Bir gün kıyıdan hızla uzaklaşmamız gerekirse nereye gideceğiz?
Bodrumlu biliyor mu? Turist biliyor mu? Otel çalışanı biliyor mu?
Yoksa binlerce insan birbirinin yüzüne bakıp birisinin “Bu tarafa!” diye bağırmasını mı bekleyecek?
Asıl korkutucu olan belki deniz değildir.
Ne yapacağını bilmeyen kalabalıktır.
…
Bir ağustos akşamını düşünün. Sahiller dolu, restoranlarda masalar kurulmuş, marinalarda insanlar dolaşıyor, müzik çalıyor.
Bir uyarı geldi…
Binlerce insan aynı anda hareket edecek.
Herkes otomobiline koşarsa ne olacak? Yollar birkaç dakika içinde kilitlenirse? Ambulans ve kurtarma ekipleri hangi yoldan gelecek?
Kaçmaya çalışırken kendi kaçış yolumuzu kendimiz kapatabilir miyiz?
Afet bazen doğadan gelir.
Felaketi ise hazırlıksızlık büyütür.
…
2017’nin üzerinden yıllar geçti.
O halde belediyeye, AFAD’a ve ilgili kurumlara soralım:
Bodrum’un kıyılarında tahliye güzergâhları belli mi? İnsanların görebileceği yönlendirmeler yeterli mi? Uyarı sistemi var mı? Oteller, marinalar ve kıyı işletmeleriyle tatbikat yapıldı mı?
Varsa Bodrumlu neden bilmiyor?
Yoksa 2017’den beri neden yapılmadı?
Sekiz yıl hazırlanmak için kısa bir süre mi?
Yoksa biz tehlikeyi ancak kapımıza dayandığında ciddiye alan bir kent miyiz?
…
Otellere ve kıyı işletmelerine de sormak gerekiyor.
Yangın çıkışınız var.
Acil durum tabelanız var.
Peki denizden uzaklaşmanız gerekirse misafirinizi nereye götüreceksiniz?
Yabancı turist nasıl uyarılacak? Personel yolu biliyor mu? Tatbikat yapıldı mı?
Çünkü gerçek kalite yalnız yatak çarşafında, kahvaltı büfesinde veya deniz manzarasında ölçülmez.
Bazen bir otelin gerçek yıldızları, bütün ışıklar söndüğünde belli olur.
…
Ve belediyeye daha rahatsız edici bir soru:
Bodrum’un kıyıları turizm için planlanırken acil tahliye de aynı ciddiyetle planlandı mı?
Denize ne kadar yaklaşabileceğimizi hesapladık. Kaç masa koyabileceğimizi, kaç tekne bağlayabileceğimizi, metrekare fiyatlarını hesapladık.
Peki gerektiğinde denizden kaç dakikada uzaklaşabileceğimizi hesapladık mı?
Kıyıyı para kazanırken çok iyi tanıyoruz.
Tehlike geldiğinde de aynı derecede tanıyor muyuz?
…
Biz belediyeden korku üretmesini istemiyoruz.
Bilgi üretmesini istiyoruz.
Haritaları açıklayın. Tahliye yollarını gösterin. İşletmelere öğretin. Tatbikat yapın.
Çünkü afet planı belediyenin bilgisayarında duran bir dosya değildir.
İnsanların zihninde yoksa, sokakta da yoktur.
Belki bütün hazırlıklar yapılmıştır.
Umarız öyledir.
O halde gösterin.
Çünkü kimsenin bilmediği kaçış yolu, aslında yoktur.
Yapılmadıysa 2017’den bugüne geçen yılların adı değişir:
Hazırlandıysanız tecrübe… Hazırlanmadıysanız ihmal.
Ve ihmalin faturasını çoğu zaman ihmali yapan değil…
İhmalden haberi olmayan öder.
…
2017’de deniz Bodrum’un omzuna hafifçe dokundu; belki de “Beni bu kadar yakından seviyorsanız, biraz da tanıyın” dedi.
Sekiz yıl geçti… Biz o uyarıyı bir hazırlığa mı dönüştürdük, yoksa deniz çekilirken hafızamız da onunla birlikte mi çekildi?
Çünkü bir gün yeniden gelirse “Bilmiyorduk” diyemeyiz; deniz söylemişti, asıl soru bizim dinleyip dinlemediğimiz.
…






























