İzmir’in Selçuk ilçesine bağlı Pamucak ile Yoncaköy arasında, Ege Bölgesi’nin bakir kalmış en güzel kıyı kumulları yer almaktadır. İçinde küçük sulak alanların da barındığı bu kıyı kumullarında; başta korunması gereken nadir endemik türlerden Kumzambakları olmak üzere, ekosisteme ait pek çok özel kumul bitkisi yayılış göstermektedir.
DOĞAL SİT ALANI VE SULAK ALAN
Özellikle Zeytinköy plajının bulunduğu bölge; Nitelikli Doğal Koruma Alanı, 2. Derece Doğal Sit Alanı ve Sulak Alan Tampon Bölgesi gibi resmi koruma statülerine sahiptir. Bu sayede bugüne kadar yapılaşmadan kendini kurtarabilmiş ender kıyılardan biridir.
Konu ile İlgili açıklama yapan Eko sistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü şunları söyledi:
Ancak bugün alan çok ciddi tehditler altındadır. Küçük Menderes Nehri’nin yukarı havzalardan taşıdığı atık su ve katı atık kirliliği büyük bir çevre sorunu oluştururken; en büyük sorunlardan biri de yaz aylarında yaşanan yoğun insan ve araç baskısıdır. Alanda çevreyi kirletenlere yönelik yasal cezalar belirtilmiş olsa da kontrolsüzlük, denetimsizlik ve yaptırım eksikliği nedeniyle bölgede çok büyük bir ekolojik yıkım yaşanmaktadır.
Geçtiğimiz yıl Caretta caretta (İribaşlı Deniz Kaplumbağası) türlerinin yuva yaptığı ve üreme alanı olan bu kıyı kumullarının üzerinde, kilometrelerce uzanan araç kuyrukları oluşmuştur. Denize sıfır noktaya kadar yanaşan yüzlerce araç, hassas kumul yapısını adeta betonlaştırmaktadır. Dünyada araçların denize bu kadar yakın park ettiği, kumulların bu denli hoyratça ezildiği başka bir örnek var mıdır, bilinmez. Hiçbir plajda denize sıfır araç park edilip mangallar yakılamaz; yenilip içildikten sonra çöpler böyle fütursuzca çevreye saçılamaz.
KUM ZAMBAKLARI TEHLİKE ALTINDA
Başta korunması gereken nadir endemik türlerden Kumzambakları olmak üzere, ekosisteme ait pek çok özel kumul bitkisi yayılış göstermektedir.
KORUMA ALANI ÇÖPLÜK ALANI OLDU
Sözde çok önemli koruma statüleri olan bu bölge, denetimsizlik yüzünden korumasız bırakılmıştır. Ziyaretçiler alanı istedikleri gibi kullanmakta, bu tahribatı sıradan bir durum gibi kanıksamaktadır. Hatta pek çoğu, yanı başlarındaki çöp konteynerlerine dahi atıklarını atmaya üşenmektedir. Alana gelen duyarlı insanlar ise tüm bu manzaraya kahrolsa da resmi bir yetkileri olmadığından sadece üzülmekle yetinmektedir. Üstelik binlerce insanın bir arada bulunduğu bu sahil şeridinde tek bir tuvalet dahi yoktur; genel ihtiyaçlar alçalıp yükselen o nadide kumulların içinde giderilmektedir.
Çok yakın bir gelecekte bölgenin bakir kumulları, bitkileri ve tüm doğallığı yok olacaktır.
Atılan çöplerin büyük çoğunluğu plastiklerden oluşmaktadır. Rüzgarla birlikte denize karışan bu plastikler zamanla mikroplastiklere dönüşmekte; yaşanan bu yoğun kirlilik yüzünden yunuslar, deniz kaplumbağaları ve diğer deniz canlıları yaşamını kaybetmektedir.
Zeytinköy plajına yönelik bu kontrolsüz rekreasyonel talebin, araç giriş-çıkışlarının ve bilinçsiz ziyaretçi davranışlarının önüne geçmek için hemen şimdi somut adımlar atılmalıdır. Bu kriz, sadece belediyelerin tek başına çözebileceği bir sorun değildir. İlgili tüm kamu kurumlarının iş birliği yaparak ortak kararlar alması, kesin kurallar koyması ve kesintisiz bir denetim mekanizmasıyla yaptırımları uygulaması şarttır. Alan, “koruma-kullanma dengesi” gözetilerek geleceğe taşınmalıdır.
Aksi takdirde bu plaj; hijyen koşullarının tamamen yok olduğu, endemik türlerin ve bozulmamış jeomorfolojik güzelliklerin tarihe karıştığı, deniz canlılarının can verdiği ve gelecek nesillerin asla kullanamayacağı bir bataklığa dönüşecektir.
Henüz vakit varken, bu benzersiz kıyıların geri dönüşü olmayan kayıplar yaşamaması için tüm ilgili kurumların harekete geçmesi gerekmektedir.
