Aydın’ın Bozdoğan ilçesine bağlı Örentaht Mahallesi’nde kömür madenciliği amacıyla yapılmak istenen acele kamulaştırma girişimi yargıdan döndü. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 780 dönümlük alanda bulunan 58 tarım parselinin acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararının iptaline yönelik kararı onayarak köylülerin hukuk mücadelesini haklı buldu. Köylülerin hukukçusu Mehmet Çilsal SÖZCÜ’ye konuştu “Mehmet Çilsal: “Köylülerin Topraklarını Koruma Mücadelesi Sonuç Verdi” dedi.
TARIM ARAZİLERİ İÇİN HUKUK MÜCADELESİ BAŞLATILDI
DYG Madencilik tarafından planlanan ve Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş.’nin rödövansçı olarak yer aldığı Açık Ocak Kömür Madenciliği Projesi kapsamında, Örentaht Mahallesi’ndeki tarım arazilerinin acele kamulaştırılması kararlaştırılmıştı.
Tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan köylüler ise arazilerinin kömür ocağına dönüştürülmesine karşı çıkarak Latmos Platformu ve Aydın Çevre Kültür Koruma Derneği (AYÇED) desteğiyle Danıştay’da dava açtı.
MEHMET ÇİLSAL: “KÖYLÜLERİN TOPRAKLARINI KORUMA MÜCADELESİ SONUÇ VERDİ”
Köylüler adına davaları takip eden Latmos Platformu Hukuk Danışmanı Avukat Mehmet Çilsal, kararın yalnızca Örentaht köylüleri için değil, tarım arazilerinin korunması açısından da önemli bir emsal niteliği taşıdığını belirtti.
Çilsal, kömür madenciliği projesinin hayata geçirilmesi halinde bölgedeki tarım, hayvancılık, arıcılık ve çiftçilik faaliyetlerinin ciddi şekilde zarar göreceğini vurgulayarak, köylülerin geçim kaynaklarını ve yaşam alanlarını korumak amacıyla hukuki mücadele başlattıklarını ifade etti.
DANIŞTAY NEDEN İPTAL KARARI VERDİ?
Danıştay 6. Dairesi’nin kararında, acele kamulaştırma işleminin uygulanabilmesi için gerekli olan “acelelik halinin” somut olarak ortaya konulamadığına dikkat çekildi.
Mahkeme, madencilik faaliyetinin ülke ekonomisine katkı sağlayacağı, istihdam yaratacağı ve termik santralin kömür ihtiyacını karşılayacağı yönündeki gerekçelerin tek başına acele kamulaştırma için yeterli olmadığını değerlendirdi. Kararda, kamunun uğrayacağı olası zararların açık şekilde ortaya konulamadığı ve bu nedenle acele kamulaştırma şartlarının oluşmadığı belirtildi.
Danıştay ayrıca acele kamulaştırmanın olağanüstü ve istisnai bir yöntem olduğuna vurgu yaparak, normal kamulaştırma süreçleri işletilmeden bu yönteme başvurulmasının hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaştı.
TARIM DIŞI KULLANIM İZNİ BULUNMADIĞI ORTAYA ÇIKTI
Yargılama sürecinde dikkat çeken bir diğer unsur ise kamulaştırılmak istenen parsellerin “kuru özel ürün tarım arazisi” niteliğinde olması oldu.
Mahkeme incelemesinde, söz konusu arazilerin madencilik amacıyla kullanılabilmesi için gerekli olan tarım dışı kullanım izninin alınmadığı tespit edildi. Danıştay, tarım arazilerinin amaç dışı kullanılabilmesi için kamu yararının bilimsel ve hukuki olarak ortaya konulması gerektiğini, gerekli izinler alınmadan yapılan acele kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
MÜLKİYET HAKKINA VURGU YAPILDI
Kararda Anayasa’nın 35’inci maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin mülkiyet hakkını koruyan hükümlerine de yer verildi. Mahkeme, özel mülkiyet hakkının temel insan hakları arasında bulunduğunu ve kamu yararı gerekçesiyle yapılacak müdahalelerde ölçülülük ilkesinin gözetilmesi gerektiğini belirtti.
TEMYİZ BAŞVURUSU DA SONUÇSUZ KALDI
Davalı idareler ve şirket tarafından yapılan temyiz başvurusu da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından reddedildi. Böylece Danıştay 6. Dairesi’nin 9 Aralık 2025 tarihli iptal kararı kesinleşmiş oldu.
Kararın ardından Örentaht Mahallesi sakinleri, tarım arazilerinin korunması yönündeki mücadelelerinin yargı tarafından haklı bulunduğunu belirterek kararı memnuniyetle karşıladı. Köylüler, üretim yaptıkları toprakları korumak için bundan sonraki süreçte de mücadelelerini sürdüreceklerini ifade etti.
