Muğla’nın Menteşe ilçesinde yürütülen bilimsel araştırmalar sonucunda, dünyada daha önce tanımlanmamış yeni bir endemik bitki türü keşfedildi. ‘Marçalı Çiğdemi’ adı önerilen yeni tür, bilimsel literatüre Colchicum Varolii ismiyle kazandırıldı. Acıçiğdemgiller (Colchicaceae) familyasına ait olan tür, Türkiye florasına yaptığı önemli katkılar nedeniyle Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Varol’un onuruna adlandırıldı.
Muğla Bilim ve Sanat Merkezi Biyoloji Öğretmeni Dr. Hediye Aktaş Aytepe’nin baş araştırmacı olarak yer aldığı çalışmada; Köyceğiz Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Kenan Akbaş ve eğitimci Dr. Yeliz Değerli araştırmacı olarak yer alıyor.
Araştırmacılar Dr. Hediye Aktaş Aytepe, Dr. Kenan Akbaş ve Dr. Yeliz Değerli tarafından Marçalı Dağı vejetasyonu üzerine yürütülen çalışmalar kapsamında, Menteşe ilçesi sınırlarındaki Marçalı Dağı Meşelikyurt Tepesi’nde tespit edilen bitkinin yeni bir tür olduğu belirlendi. Bilim dünyasına yeni kazandırılan endemik tür ‘Marçalı Çiğdemi’nin Kasım ayında çiçek açtığı açıklandı.
Araştırma kapsamında elde edilen örnekler, literatür kayıtları ve herbaryum (bilimsel incelemeler için kurutulmuş ve preslenmiş bitki) materyalleriyle ayrıntılı şekilde karşılaştırıldı. Yapılan incelemeler sonucunda bitkinin, yakın akrabalarından belirgin morfolojik özellikleriyle ayrıldığı ortaya konuldu. Yeni tür, uluslararası saygın botanik dergilerinden Adansonia tarafından değerlendirilerek yayımlanmaya kabul edildi ve bilimsel literatüre Colchicum Varolii adıyla girdi.
Türkiye, endemik ve yayılışı sınırlı çok sayıda türüyle Colchicum cinsi açısından dünyanın önemli çeşitlilik merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye Resimli Florası’nda bu cins, 20’si Türkiye’ye endemik olmak üzere toplam 48 taksonla (sınıflandırma) temsil ediliyor.
Yeni türün keşfi, Muğla’nın yalnızca tarihi ve turistik değerleriyle değil, aynı zamanda biyolojik çeşitliliği ve bilimsel araştırmalar açısından da önemli bir merkez olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, bölgede sürdürülecek floristik çalışmaların yeni keşiflere zemin hazırlayabileceğini vurguluyor.
Araştırmayı yürüten isimlerden Dr. Hediye Aktaş Aytepe, yeni türün keşfine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Bir türü keşfetmek bilimsel açıdan son derece heyecan verici bir durumdur. Ancak aynı türün yok olma tehdidi altında olduğunu görmek de bir o kadar düşündürücüdür. Bu nedenle biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmaların artırılması büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
Yeni bir tür olarak keşfedilen Colchicum Varolii, Türkiye florasına kazandırılan yeni bir değer olarak bilim dünyasındaki yerini alırken, Muğla’nın zengin doğal mirasının korunmasının önemini de bir kez daha gözler önüne serdi.
