Yunanistan, Avrupa Birliği’nin üye ülkelerin askeri hazırlık seviyelerini artırmak amacıyla hayata geçirdiği devasa savunma finansman programı SAFE’e (Security Action for Europe) katılım anlaşmasını resmen imzaladı. Gelişmeyi, AB’nin Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius sosyal medya hesabı üzerinden duyurdu.
Kubilius yaptığı açıklamada, imzalanan anlaşmanın SAFE programı ve Avrupa güvenliği için yeni bir dönüm noktası olduğunu vurgulayarak, “Yunanistan ile SAFE anlaşmasını az önce imzaladık. Bu anlaşma, stratejik gözetim, güvenli iletişim ve karşı-İHA (Anti-Drone) teknolojilerine yönelik yatırımlar yoluyla Yunanistan’ın Akdeniz bölgesindeki savunma kabiliyetlerini güçlendirmesine yardımcı olacak” ifadelerini kullandı.
787 MİLYON EUROLUK KREDİ PAKETİ DEVREYE GİRİYOR
Edinilen bilgilere göre, atılan bu imzayla birlikte Yunanistan için daha önce AB Komisyonu tarafından tahsis edilen 787,67 milyon euro tutarındaki uzun vadeli ve düşük faizli kredi paketi resmen yürürlüğe girmiş oldu. Toplam bütçesi 150 milyar euro olan SAFE programı, üye ülkelere ulusal borçlanma maliyetlerinin oldukça altında oranlar ve 10 yılı bulan geri ödemesiz dönemler gibi cazip mali avantajlar sunuyor.
ÖNCELİK DOĞU AKDENİZ, ŞİFRELİ İLETİŞİM VE ANTİ-DRONE SİSTEMLERİ
Atina yönetiminin bu bütçeyi, özellikle Akdeniz ve Adalar Denizi havzasındaki askeri konuşlanmasını tahkim etmek üzere üç ana sütunda kullanacağı belirtiliyor. Yatırımların merkezinde Doğu Akdeniz’deki radar ve havadan/denizden stratejik gözetim kapasitesinin artırılması, askeri ağlarda siber dayanıklılığa sahip güvenli iletişim altyapısının kurulması ve bölgedeki insansız hava aracı (İHA) hareketliliğine karşı elektronik harp ile drone savar (Anti-Drone) teknolojilerinin tedarik edilmesi yer alıyor.
AB SAVUNMA SANAYİİ ŞARTI: %35 SINIRI
Kredinin kullanım şartları gereği Yunanistan, tedarik edeceği savunma sistemlerinde sıkı bir “Avrupa menşei” filtresine tabi olacak. SAFE regülasyonlarına göre, fonlanacak projelerdeki teçhizatların bileşen maliyetlerinin en fazla yüzde 35’i AB, Avrupa Ekonomik Alanı (EEA-EFTA) veya Ukrayna dışındaki üçüncü ülkelerden karşılanabiliyor. Bu durum, Atina’yı savunma sanayiinde blok içi ortaklıklara ve Avrupa merkezli konsorsiyumlara yönelmeye zorluyor.
Yunanistan Savunma Bakanlığı kaynakları, söz konusu finansmanın ülkenin uzun vadeli “Gündem 2030” askeri modernizasyon planıyla tam uyumlu olduğunu ve Akdeniz’deki caydırıcılık profiline stratejik bir katkı sağlayacağını ifade ediyor.
ATİNA FONU “KENTAVROS” VE ADALAR DENİZİ’NDE DİJİTAL KALKAN İÇİN KULLANACAK
Yunanistan’ın SAFE programından sağladığı 787,67 milyon euroluk finansmanın perde arkasında, ülkenin “Gündem 2030” askeri modernizasyon planı ve özellikle Ege-Doğu Akdeniz hattında kurmayı hedeflediği “dijital kalkan” yatıyor. AB’nin koyduğu “%35 üçüncü ülke bileşen sınırı” nedeniyle Atina, bu bütçeyi doğrudan ABD’den hazır silah almak yerine, Avrupa merkezli konsorsiyumlara ve kendi yerli savunma sanayi projelerine kanalize etmek zorunda.
Kulislerden sızan bilgilere göre SAFE fonunun çarpan etkisi yaratacağı üç kritik proje öne çıkıyor:
1. Yerli Anti-Drone Sistemi: “Kentavros”
Kubilius’un açıklamasındaki “karşı-İHA teknolojileri” vurgusunun arkasındaki en somut proje, Yunanistan Havacılık Sanayii (EAB) tarafından geliştirilen “Kentavros” (Santor) anti-drone sistemidir. Adalar Denizi’ndeki adalarında askeri üslere ve lojistik hatlara yerleştirilmeye başlanan bu yerli sistem; İHA’ları erken tespit etme, yön şaşırtma (jamming) ve elektronik köreltme kabiliyetlerine sahip. SAFE fonunun önemli bir kısmının, Kentavros sisteminin seri üretimine ve adalardaki tam entegrasyonuna harcanacağı belirtiliyor.
2. Adalar Denizi ve Akdeniz’de Stratejik Gözetim: Sınır Güvenliği ve Radarlar
“Stratejik gözetim” başlığı altında, Yunanistan’ın Doğu Akdeniz ve Ege’deki kıyı gözetim radar ağları baştan aşağı yenilenecek. Fon, özellikle adalar üzerine kurulacak pasif radar sistemleri, elektro-optik kuleler ve AB’nin sınır koruma ajansı Frontex ile entegre çalışacak insansız sahil gözetim altyapıları için kullanılacak. Amacın, bölgedeki her türlü hava ve deniz hareketliliğini anlık olarak Brüksel ve Atina’daki komuta merkezlerine aktarmak olduğu ifade ediliyor.
3. Dijital Kalkan ve Güvenli Haberleşme
Yunan askeri ağlarının siber saldırılara karşı tahkim edilmesi ve şifreli haberleşme sistemlerinin (Secure Communications) kurulması için ayrılan bütçe, AB’nin uydu tabanlı güvenli iletişim projesi IRIS² ile entegre yürütülecek. Bu kapsamda, Yunanistan Silahlı Kuvvetleri’nin taktik sahada kullanacağı komuta kontrol yazılımları ve kriptolu telsiz sistemleri Avrupa standartlarına yükseltilecek.
Uzmanlar, AB’nin bu finansman hamlesiyle Yunanistan’ı sadece bir alıcı olarak değil, aynı zamanda blok içi savunma sanayiinin (EDTIB) Doğu Akdeniz’deki lojistik ve teknolojik bir karakolu haline getirmeyi amaçladığı değerlendirmesini yapıyor.
