Araştırmalar zihinsel olarak daha karmaşık ve yorucu işlerde çalışan kişilerin ileri yaşlarda demansa yakalanma riskinin daha düşük olabileceğini gösteriyor. Uzmanlara göre eğitim düzeyi ve yaşam tarzı da demansta belirleyici faktörler.
Zihni aktif tutmanın demans riskini azaltabileceği uzun süredir bilinen bir gerçek. Ancak bilimsel araştırmalar demans riskini azaltmada yalnızca bulmaca çözmenin değil, haftada en az 40 saat vakit harcadığınız işinizin de kilit rol oynadığını ortaya koyuyor.
Buna göre özellikle zihni yoran karmaşık görevleri içeren meslekler, beyni yaşlanmaya karşı daha dirençli hale getiriyor.
ABD’de Albert Einstein Tıp Fakültesi’nde görev yapan nöroloji uzmanı Jinshil Hyun, Amerikan gazetesi Washington Post’a verdiği röportajda yaşamı boyunca zihnini yoran daha karmaşık işlerde çalışan kişilerin ilerleyen yaşlarda demansa yakalanma olasılığının daha düşük olduğunu belirtti.
Araştırmalar stres barındıran işlerin bile demansın başlamasını geciktirebileceğine işaret ediyor.
HANGİ MESLEKLER ÖNE ÇIKIYOR?
Bilim insanları özellikle öğretmenlik, halkla ilişkiler ve bilgisayar programcılığı gibi mesleklerin bu açıdan avantajlı olduğunu belirtiyor. Yönetim, hukuk ve tıp alanındaki işlerin de daha düşük demans riskiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Öte yandan ulaşım, idari işler ve fabrika gibi genelde görevlerin tekdüze ve tekrarlayan şekilde olduğu işlerde çalışan kişilerde riskin daha yüksek olabileceği aktarılıyor.
400 BİN KİŞİLİK DEV ARAŞTIRMA
University College London’da psikiyatri profesörü Naaheed Mukadam ve ekibinin yaklaşık 400 bin kişi üzerinde yaptığı araştırma ise eğitim düzeyi yükseldikçe demans riskinin azaldığını ortaya koydu.
Uzmanlara göre daha iyi eğitim düzeyine sahip olmak, bireyleri daha karmaşık ve yüksek gelirli işlere yönlendirerek bilişsel sağlığı olumlu yönde etkiliyor.
2021’de yapılan başka bir araştırma ise lise mezunlarının demansa yakalanmadan geçirdiği yaşam süresinin, lise mezunu olmayanlara kıyasla yüzde 26 daha uzun olduğunu gözler önüne serdi.
Araştırmacılara göre bu örnekler, bilişsel açıdan zengin aktivitelerle uğraşmanın beyin ağlarının daha verimli çalışmasını sağladığını gösteriyor.
PEKİ YA İŞİNİZ ZİHNİNİZİ YORMUYORSA?
Uzmanlar işinizin zihinsel olarak zorlayıcı olmadığı durumlarda da demans riskini azaltmak için farklı yollara başvurabileceğinizi söylüyor.
Yaşam boyu bir şeyler öğrenmeye çalışma, hobiler edinme, gönüllülük faaliyetlerine katılma ve sosyal ilişkileri sürdürme gibi alışkanlıkların beyin sağlığını desteklediği belirtiliyor.
Ayrıca bilim insanlarına göre emeklilik sonrası da zihinsel olarak aktif kalmak önem taşıyor. Erken emekliliğin de bilişsel gerilemeyle bağlantılı olabileceği ifade ediliyor.
