Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı hava saldırıları küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte BIST 100 Endeksi haftayı yüzde 1,55 kayıpla tamamlarken, güvenli liman talebi altın fiyatlarını yukarı taşıdı. Gram altın haftalık bazda yüzde 3,84 prim yaptı. Enerji cephesinde ise Brent petrol 73,12 dolar seviyesine çıkarak yılın en yüksek düzeyini test etti. Merak edilen tüm detayları Milliyet yazarı Zeynep Aktaş köşesinde kaleme aldı…
ABD ve İsrail Tahranı vurdu Altın fırladı, petrol zirve yaptı: İşte piyasalardaki kaos
ABD ve İsrail savaş uçaklarının İran’ı bombalamaya başlamasıyla küresel piyasalarda jeopolitik risk fiyatlaması hızla devreye girdi. Beklenen harekâtın fiilen başlaması, yatırımcıların risk alma isteklerini törpüledi. Şubat ayının ikinci yarısında zayıflamaya başlayan BIST 100 Endeksi haftayı yüzde 1.55 kayıpla 13 bin 717 puandan tamamladı. Hanehalkı Beklenti Anketi verilerine göre yatırımcıların yüzde 55.5 oranında tercih ettiği altın, gram bazında yüzde 3.84 değer kazandı. Dolar/TL yüzde 0.43, Euro/TL ise yüzde 0.53 artış kaydetti.
PETROLDE ARZ ENDİŞESİ
Yılbaşından bu yana yükseliş eğilimindeki Brent petrol, ABD ve İsrail’in saldırıya geçmesiyle birlikte 73.12 dolara çıkarak yılın en yüksek seviyesine çıktı. Geçtiğimiz yıl İsrail ile İran arasındaki 12 gün savaşlarında görülen 77.32 dolarlık zirveye kıyasla piyasanın henüz ilk tepki aşamasında olduğu görülüyor. Bununla birlikte, günlük 3.3 milyon varil üretim kapasitesine sahip İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimali arz daralması beklentisini güçlendiriyor. Rusya-Ukrayna savaşının yaşandığı Mart 2022’de Brend petrol fiyatı 131 dolara kadar ulaştığı göz önüne alındığında, pazar günü toplanacak OPEC+’nın üretim artışını değerlendirecek olması piyasanın yönü için belirleyici olacak.
Gerilimin saldırıya dönmesiyle birlikte yatırımcıların güvenli varlıklara yönelmesi beklenen bir durumdu. Gram altın haftayı yüzde 3.71 yükselişle kapatırken, ons altın yüzde 3.58 değer kazandı. Gümüş cephesinde ons bazında yüzde 10.91 oranında yukarı yönlü bir hareket söz konusu. Fonların altın ve gümüşte açtığı uzun vadeli pozisyonlarını koruması, yatırımcıların riski almama yönündeki genel yaklaşımının devam edeceğine işaret ediyor.
BORSADA SEKTÖREL ROTASYON
ABD İran savaşı borsayı da yakından ilgilendiriyor. Özellikle ulaştırma ve enerji yoğun sektörler petrol fiyatındaki artışa paralel artan maliyet beklentisiyle satış baskısı altında kalırken, haftalık bazda Türk Hava Yolları yüzde 4.06, TAV Havalimanları ise yüzde 6.01 oranında geri çekildi. Bunun yanı sıra, savunma ve demir-çelik sanayisinde daha çok alımlar öne çıkıtı. Aselsan yüzde 2.79, Ereğli Demir Çelik yüzde 8.65 ve Türk Metal yüzde 8.21 yükseliş kaydetti. Borsalarda ulaştırma hisselerinden savunma sanayisine doğru sektörel bir geçiş gözleniyor. Piyasalar yeni dengesini ararken, yatırımcıların savaşın küresel tedarik zincirine fiziki yansımalarını takip etmesinde yarar var.
Borsada gündeme bağlı olarak yaşanan hareketliliğin dışında firmaların kendi gündemlerinden kaynaklı hareketlerine de devam ediyor. Holdingler cephesinde Koç Holding yüzde 6.86 gerilerken, Kiler Holding yüzde 29.47 değer kaybederek haftanın en fazla düşen hissesi oldu; Destek Faktoring ise yüzde 17.41 oranındaki artışıyla BIST 30’da yatırımcısına en yüksek getiriyi sağladı.
YURT DIŞINDA TEMKİNLİ SEYİR
Avrupa ve ABD endekslerinde Asya piyasalarına kıyasla daha sakin bir seyir izlendi. Güney Kore’de KOSPI ve Japonya’da Nikkei 225 haftalık bazda anlamlı bir yükseliş sergiledi. Avrupa’da FTSE 100 ve CAC 40 sınırlı ama pozitif bir eğilim gösterirken, DAX yatay kaldı. ABD tarafında S&P 500 ve Nasdaq’ta haftalık hareket oldukça sınırlı olurken, Dow Jones’ta hafif bir geri çekilme yaşandı. Küresel piyasalarda açıklanacak PMI ve istihdam verilerinin beklentilerle uyumlu gelmesi halinde temkinli ve seçici fiyatlamaların sürmesi bekleniyor. Küresel piyasalar, çatışmanın enerji arzına ve enflasyonist baskılara olası etkilerini veri odaklı şekilde fiyatlayacak.
Bu hafta şirket açıklamaları, ağırlıklı olarak yenilenebilir enerji yatırımları, kapasite artışları ve yurt dışı odaklı yeni iş anlaşmaları etrafında şekillendi. Sanayi, madencilik ve teknoloji sektörlerinde alınan yüksek hacimli siparişler ile uluslararası sözleşmeler, şirketlerin gelir yaratma potansiyelini işaret ediyor. Enerji maliyetlerini düşürme amaçlı yenilenebilir enerji projelerine ilgi hız kazanırken, tesis kurulumları ve stratejik iştirak almaları, firmaların pazar paylarını genişletme hedeflerini gösteriyor. Üretim altyapısını destekleyen yatırımlar, operasyonel süreçlerdeki sürdürülebilirliği güçlendiriyor. Firmalar, yatırım hamlelerini sürdürürken işletme sermayelerini ve nakit akışlarını koruyacak finansal önlemleri de eş zamanlı olarak hayata geçiriyor.
