Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’daki ilerleyişi karşısında ordularını hızla güçlendirmek için Türkiye ve Güney Kore’yi milyarlarca euroluk SAFE savunma fonuna davet etti. Türkiye’nin katılımı Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın itirazlarıyla tartışmalı hale gelirken Brüksel, Ankara’yla işbirliğini genişletme konusunda kararlı görünüyor.
Rusya’nın Ukrayna’daki hızlı ilerleyişi sebebiyle bütün aciliyetiyle üye ülkelerinin ordularını geliştirmeye çalışan Avrupa Birliği, İHA’lar başta olmak üzere Türkiye’den silah ve mühimmat almak milyarlar harcamaya hazırlanıyor.
Avrupa Komisyonu bugün, Güney Kore’yi ve Türkiye’yi bu fondan yararlanmaları için resmen davet etti.
Yıllar boyunca donan müzakerelerde Türkiye’ye Avrupa Birliği üyeliğine almayı reddeden AB, Türkiye’nin kendisinden çok silahlarına dev harcamalar yapmak istiyor.
Ancak bu davet, tüm üye ülkelerin resmi rızası olmadan yazı üzerinden kalıyor. Avrupa Birliği üyeleri Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, gelişmeleri dikkatle izliyor.
AVRUPA BİZE NE VERECEK, NE ALACAK?
Avrupa Birliği, üye ülkeler ve müttefik “üçüncü ülkeler” için 150 milyar Euro’luk, savunma odaklı ortak bir fon hazırladı.
Avrupa için Güvenlik Eylemi (Safety Action for Europe / SAFE) isimli bu program üzerinden Yunanistan, Almanya, Finlandiya ve Polonya gibi stratejik önem taşıyan Avrupa ülkeleri ordularını yenileyerek olası bir düşman işgaline karşı hazırlanacak.
Ancak SAFE fonu sadece Avrupa ülkelerine değil, Türkiye ve Güney Kore gibi ülkelere de paylaştırılacak. SAFE fonu, sadece savunma ve silah projeleri için geçerli olacak.
Teknolojik olarak ileri olan ya da hızla etkili silahlar üretebilen müttefik ülkelere, silah endüstrisini artık iyice güvenilmez hale gelen ABD’ye bağlayan AB için son derece önemli.
Ancak Avrupa ülkeleri, özellikle Türkiye’nin bu fona katılması konusunda hemfikir değil. Yunanistan, gelişmeleri dikkatle izliyor.
AÇILMAZ KİLİT, EGE DENİZİ
Yunanistan ve Türkiye arasındaki Ege denizi karasuları tartışma, Türkiye’nin SAFE çıkmazının merkezinde yer alıyor.
Uluslararası karasularında gaz aramak ve bu gazın paylaşımını tamamıyla üslenmek isteyen Yunanistan, Türkiye’nin gaz arama haklarını ihlal ederek Türk karasularını kapamak istiyor.
Ancak bu durum, Türkiye için anayasaya kazınmış bir savaş sebebi. Yunanistan bu konuda net adımlar atması, Türkiye ve Yunanistan arasındaki bir savaşı kaçınılmaz kılıyor.
Bu esnada Türkiye’nin Libya’yla, Kıbrıs sularını da çevreleyen ve Yunanistan’ı doğu Akdeniz’den koparan bir Münhasır Ekonomik Alan anlaşması yapması ve benzer bir anlaşmayı Suriye’yle de yapacak olması ihtimali, Yunanistan’ı zor durumda bırakıyor.
YUNANİSTAN’IN KABUSU
Bu durumda Yunanistan, SAFE fonlarından gelecek karı Türkiye’ye karşı koz olarak kullanmak istiyor. Yunanistan, Türkiye’nin savaş nedeni arz eden yasayı kaldırmadan SAFE’e girmesini veto etmekle tehdit ediyor.
Ancak bu plan, Yunanistan’ın istediği gibi sonuçlamayacak gibi duruyor. Türkiye’yle savunma anlaşmalarını genişletmekte ısrarcı olan Brüksel, Yunanistan’ın vetosunu görmezden gelebilir.
Benzer bir durum, Hırvatistan’ın Ukrayna’ya olan yardımları veto etmesi ardından yaşanmıştı. Brüksel, bu vetoyu görmezden gelerek yardımları göndermişti.
Türkiye’nin konumu, Avrupa için Ukrayna kadar kritik olmasa da bu durum Yunanistan’ı diplomatik bir çözüm aramaya itiyor.
Resmi davetten sonra sessizliğini koruyan Atina’nın, Türkiye’nin SAFE fonuna kabul edileşini nasıl karşılayacağını zaman gösterecek.
