24 Kasım’daki Kunduz Ayı ile başlayacak dört aylık “Süper Ay” serisi için geri sayım başladı. Şubat 2027’ye kadar sürecek gökyüzü olayında Ay, 23 Aralık’ta Dünya’ya yılın en yakın konumuna ulaşacak.
Gökyüzü gözlemcileri, Kasım 2026’dan Şubat 2027’ye kadar uzanan dört aylık süreçte art arda dört süper ay olayına tanıklık edecek. Ay’ın eliptik yörüngesinde Dünya’ya en yakın konum olan yerberi (perigee) noktasındayken dolunay evresine girmesiyle oluşan bu doğa olayı, kış ayları boyunca gece gökyüzünü normalden daha parlak aydınlatacak.
NASA verilerine göre yerberinin en az yüzde 90’ı dahilinde gerçekleşen dolunaylar “süper ay” olarak nitelendiriliyor. Yerberi noktasında Dünya’ya yaklaşık 363 bin 300 kilometre kadar yaklaşan Ay, en uzak noktası olan yerötedeki (apogee) 405 bin 500 kilometrelik mesafeye kıyasla yüzde 14’e kadar daha büyük ve yüzde 30’a kadar daha parlak görünüyor. Yılda üç veya dört kez meydana gelen bu yakın hizalanmalar, doğası gereği peş peşe seriler halinde gerçekleşiyor.
Dört Aylık Gözlem Takvimi
Kış boyunca takip edilebilecek süper ay serisinin tarihleri ve evre saatleri şu şekilde sıralandı:
24 Kasım 2026 (Kunduz Ayı): Dört aylık döngünün açılışını yapacak olan dolunay, sabah 09.54’te tam evresine ulaşacak.
23 Aralık 2026 (Soğuk Ay): Akşam 20.28’de dolunay evresine girecek olan Ay, Dünya’ya 356 bin 740 kilometre mesafeye inerek 2026 yılının en yakın dolunayı olacak.
22 Ocak 2027 (Kurt Ayı): Yeni yılın ilk süper ayı sabah 07.17’de gözlemlenebilecek.
20 Şubat 2027 (Kar Ayı): Akşam 18.24’te gerçekleşecek dolunay ile dört aylık seri tamamlanacak.
Gözlem Koşulları ve “Ay Yanılsaması”
Gökbilimciler, hizalanmanın en net şekilde izlenebilmesi için doğu ufkunun açık olduğu kıyı şeritleri, yüksek tepeler veya açık arazilerin tercih edilmesini ve yerel ay doğuşundan kısa süre önce gözlem noktasına gidilmesini öneriyor.
Çıplak gözle bakıldığında gökyüzünde yan yana bir kıyaslama imkanı olmadığı için çaptaki hafif artış çoğu gözlemci tarafından fark edilemese de ekstra parlaklık Ay’ı kış gökyüzünde belirgin kılıyor. Ay ufka yakın konumdayken ağaçlar ve binalar gibi yeryüzü şekilleriyle kıyaslandığı için insan algısı nedeniyle olduğundan çok daha büyük görünüyor. “Ay yanılsaması” olarak adlandırılan bu etki dürbün veya küçük bir teleskopla ortadan kalkarken, kraterler ve volkanik ovalar gibi yüzey detayları netleşiyor.
Gelgitlerin Oluşmasına Zemin Hazırlıyor
Ay’ın Dünya’ya yakınlaşması okyanuslar üzerindeki kütleçekim kuvvetini bir miktar artırarak normalden daha yüksek gelgitlerin oluşmasına zemin hazırlıyor. Ancak NASA, gelgit seviyelerindeki bu artışın sınırlı kaldığını, kıyıdaki su seviyelerinin asıl olarak bölgesel hava sistemleri, rüzgâr düzenleri ve yerel coğrafi koşullara bağlı olarak şekillendiğini bildiriyor.
