Uzun yargı süreçleri adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilen durumlardan birisidir. Bir yargılama, makul sürenin üzerinde bir zaman diliminde sürmesi adil yargılanma hakkına aykırılık ortaya çıkarır. Bu anlamda ülkemiz oldukça sabıkalı bir ülkedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde sürekli olarak yargılanıp, tazminat ödenmesine ilişkin hüküm giyiyoruz ve de tazminat ödemek zorunda kalıyoruz.
Makul yargılanma süresinden çok daha uzun süreçlerde yargılananlar, adil yargılanma haklarının zedelendiğinden bahisle, ciddi şekilde maddi zarara uğradıklarından şikayet ederek, ülke içindeki kanun yolları tüketildikten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde haklarını arıyorlar ve uzun yargılama süreçlerinin adil yargılama hakkını zedelediğine hükmediliyor.
Uzun yargılama süreçleri, ekonomik ve ticari hayatı bazen telafisi mümkün olmayacak kadar olumsuz etkiliyor. Çünkü ticari hayatta var olmaya çalışan ekonomik varlıklar, özellikle alacaklı taraf olduklarında, yargılama sürelerinin uzunluğundan dolayı, paranın değer kaybetmesiyle çok zorlu süreçler yaşıyorlar. Paranın değer kaybının uzun yargılama süreçleri ile birleştiğinde nasıl büyük bir olumsuz etki yarattığını görmemek imkansız. Bir de yargılamada işletilen faiz oranları da mevcut zararın kaybını yerine tamamlamakta çok yetersiz olduğundan, bu iki olumsuz durumun birleşmesi ile yargılama sürecinde paranın değer kaybının engellenmesi mümkün olmuyor.
Uzun yargılama süreçleri ile yargılamalardaki faizlerin yetersizliğinin, paranın değerinin korunmasında ne kadar olumsuz etki yarattığını görmemek imkansız iken, bu konuda ne yargılama faizlerinin artışı hakkında, ne de uzun yargılama süreçlerinin önüne geçebilmek için bir çalışma yok. Sürekli olarak gündeme getirilen yargı paketlerinde yargılama faizleri ile ilgili henüz bir iyileştirme umudu yok. Ama her gün Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde adil yargılanma hakkının ihlalinden dolayı devletimiz hüküm giyiyor ve ödenen tazminatlar, hazineden yani vatandaştan tahsil ediliyor. Özetle bir vatandaşın tazminatını, diğer vatandaş ödüyor. Sadece bu nedenle bile olsa, yargılamadaki faizlerin arttırılması ve uzun yargılama süreçlerinin artık kısaltılması gerekiyor.
