Muğla Büyükşehir Belediyesi ve ICLEI Avrupa iş birliğinde, Akdeniz’in ortak geleceğini konuşmak, iklim krizine karşı çözüm yolları geliştirmek ve yerelde geliştirilen çevre ve iklim çözümlerini küresel gündeme taşımak amacıyla “Akdeniz İklim Zirvesi” düzenlendi.
Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi’nde gerçekleştirilen zirveye; Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, Muğla Vali Yardımcısı İsmail Soykan, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samet Ağırbaş, Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü ve çok sayıda yerel yönetim temsilcisi, akademisyen, sivil toplum kuruluşu temsilcisi ile farklı ülkelerden davetliler katıldı.
Zirvede Akdeniz havzasında iklim krizinin etkileri, su kaynaklarının korunması, orman yangınları, kuraklık, biyolojik çeşitlilik, kıyı ekosistemleri, sıfır atık, temiz enerji, sürdürülebilir ulaşım ve yerel yönetimlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü ele alındı.
“İklim krizi geleceğe ilişkin bir öngörü olmaktan çıktı”
Zirvede konuşan Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, iklim krizinin artık geleceğe ilişkin bir öngörü olmaktan çıktığını belirterek, krizin kentlerin günlük yaşamından tarım alanlarına, su kaynaklarından ormanlara ve kıyılara kadar birçok alanı doğrudan etkilediğini söyledi.
Akdeniz’in yalnızca aynı denize kıyısı bulunan ülkelerin coğrafyası olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Köksal Aras, “Akdeniz’i tamamen hepimizin ortak yaşam alanı olarak görüyoruz. Bugün bu ortak yaşam alanının geleceği için her birimiz büyük sorumluluk taşıyoruz” dedi.
Kentlerin birbirlerinin deneyimlerinden yararlanabileceğini belirten Köksal Aras, bir belediyenin geliştirdiği yenilikçi su yönetimi modelinin başka bir Akdeniz kentine, temiz enerji uygulamalarının ise başka bir kentin dönüşümüne ilham olabileceğini söyledi.
Köksal Aras, “Burada altını özellikle çizmek istediğim iki kavram var; ortak akıl ve iş birliği. Bu zirveyi değerli kılan da bu. Bizler deneyimlerimizi ve imkanlarımızı ortak bir çözümün parçası haline getirmek zorundayız” diye konuştu.
“Muğla bize büyük bir sorumluluk getiriyor”
Muğla’nın doğal güzellikleri, uzun kıyı şeridi, ormanları, tarımsal üretim potansiyeli ve kültürel mirasıyla Akdeniz’in sahip olduğu zenginliklerin önemli bir örneğini taşıdığını kaydeden Köksal Aras, bu zenginliklerin korunmasının büyük sorumluluk gerektirdiğini vurguladı.
Köksal Aras, kentlerin daha dirençli hale getirilmesi, kaynakların verimli kullanılması, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması, temiz enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması ve su, hava, toprak ile doğal yaşam alanlarının korunması gerektiğini söyledi.
Köksal Aras, “Bugün burada konuşacağımız tüm başlıklar aynı soruya çıkıyor. Geleceğimizi nasıl inşa edeceğiz? Aynı denizin kıyısında aynı geleceğe bakıyoruz ve en önemlisi çocuklarımıza bırakmak istediğimiz dünyamız ortak, çözümümüz de öyle olmalı” ifadelerini kullandı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samet Ağırbaş ise Muğla’nın kendileri için ayrı bir öneme sahip olduğunu belirterek, Türkiye’nin 81 ilinde düzenlenmesi planlanan Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği çalıştaylarının ilkinin Muğla’da gerçekleştirildiğini söyledi. Akdeniz havzasını önemsediklerini ifade eden Ağırbaş, son dönemde Akdeniz sahillerinde ortaya çıkan plastik atık sorununa ilişkin güçlü bir eylem planı hazırladıklarını ve planı yakın zamanda kamuoyunun takdirine sunacaklarını açıkladı. İklim ve çevre sorunlarının küresel boyutunun bulunduğunu, ancak çözüm yöntemlerinin yerel şartlara göre farklılık gösterebildiğini belirten Ağırbaş, yerel yönetimlerin bu süreçte önemli bir role sahip olduğunu söyledi.
“COP31’de somut projeler ve finansman konuşulacak”
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ise Akdeniz kentlerinin sorunlarını, çözüm önerilerini ve taleplerini konuşmak amacıyla bir araya geldiklerini belirterek, zirveye Afrika, Avrupa ve Asya’dan önemli katılım olduğunu söyledi.
Aras, zirvenin ICLEI öncülüğünde hazırlandığını belirterek, toplantının düzenlenmesine katkı sağlayan kurumlara teşekkür etti. COP31’in önemine dikkat çeken Aras, iklim değişikliğiyle mücadelede artık yalnızca taahhütlerin değil, somut projelerin ve bu projelere sağlanacak finansmanın gündeme gelmesi gerektiğini söyledi.
Aras, “Biz sürekli konuşmaktan yorulduk, bir şeyler yapalım artık. Ve bunu yapacağımız mecra kentler ve bunu yapacak olan belediyeler, yerel yönetimler” dedi.
“İklim krizinin etkilerini en aza indirmek yerel projelerle mümkün”
İklim değişikliğinin etkilerinin yerel düzeyde uygulanacak somut projelerle azaltılabileceğini ifade eden Aras, belediyelerin halkla doğrudan temas halinde olan kurumlar olduğunu söyledi.
Muğla’da atık yönetimi, enerji üretimi, yenilenebilir enerji, kıyıların korunması ve deniz kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Aras, belediyeye ait atık yönetim tesislerinde çöpten elde edilen gazdan günlük yaklaşık 5 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak enerji üretildiğini söyledi.
Aras, belediyelerin çatılara ve uygun alanlara kurulacak güneş enerjisi sistemleriyle kendi enerji ihtiyaçlarının bir bölümünü karşılayabileceğini ifade etti.
Akyaka, Dalyan ve Köyceğiz’de çevre projeleri
Akyaka’daki azmak ekosisteminin korunmasına yönelik çalışmalara da değinen Aras, bölgede faaliyet gösteren teknelerin elektrikli sisteme dönüştürülmesi konusunda çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Dalyan kanalları ve Köyceğiz ekosisteminde de teknelerin yakıt, sintine ve atık kaynaklı kirliliğinin azaltılması amacıyla dönüşüm çalışmalarının sürdüğünü kaydeden Aras, dört yıl içerisinde 492 teknenin elektrikli ve güneş enerjili sistemlere dönüştürülmesinin hedeflendiğini söyledi.
Fethiye Körfezi’nde devam eden dip çamuru temizliği projesine de değinen Aras, yıllar içerisinde biriken dip çamurunun temizlenmesinin körfez ekosisteminin korunması açısından önemli olduğunu ifade etti.
“Muğla kıyılarında 14 teknemizle atık topluyoruz”
Muğla’nın yaklaşık bin 500 kilometrelik kıyı şeridine sahip olduğunu belirten Aras, teknelerden kaynaklanan atıkların toplanması için Büyükşehir Belediyesi tarafından çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Aras, “Bugün yaklaşık 14 teknemizle beraber bütün Muğla kıyılarından atık su, sintine ve katı atık topluyoruz teknelerden” dedi. Kıyılarda tekne trafiğinin yoğun olduğunu belirten Aras, özellikle hassas ekosistemlere sahip koylarda deniz araçlarının bıraktığı atıkların ve kontrolsüz demirlemenin çevre açısından risk oluşturduğunu ifade etti. Posidonia çayırlarının korunmasına dikkat çekildi
Muğla kıyılarındaki Posidonia çayırlarının korunmasının önemine dikkat çeken Aras, Büyükşehir Belediyesi tarafından 40 metre derinliğe kadar Posidonia çayırlarının haritalandırıldığını belirtti.
Posidonia çayırlarının deniz ekosistemi açısından önemli bir karbon yutağı olduğunu ifade eden Aras, bu alanların korunmasının öncelikli sorumluluklardan biri olduğunu söyledi.
Aras, “Bütün bu somut projelerin konuşulacağı ve hayata geçirilmesi için gerekli finansmanın sağlanacağı yer COP31. O yüzden çok önem veriyoruz. Bütün Akdeniz’de yerel yönetimler bu işin içindedir” ifadelerini kullandı.
“Muğla’nın doğal mirasını korumak geleceğimizi korumaktır”
Muğla Vali Yardımcısı İsmail Soykan da Akdeniz’in tarih boyunca medeniyetleri buluşturan ortak bir yaşam alanı olduğunu belirterek, iklim değişikliğinin su kaynakları, ormanlar, kıyılar ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Muğla’nın bin 484 kilometrelik kıyı şeridi, koyları, körfezleri, sulak alanları, ormanları ve zengin ekosistemiyle önemli bir doğal mirasa sahip olduğunu ifade eden Soykan, “Muğla’nın denizini, kıyısını, ormanını ve suyunu korumayı kendi geleceğimizi korumakla eşdeğer görüyoruz” dedi.
Fethiye Körfezi’nde yürütülen dip çamuru temizliği ve tarama çalışmaları kapsamında yaklaşık 16 milyon metreküp dip çamurunun temizlenmesinin, körfez ekosisteminin iyileştirilmesinin ve su kalitesinin artırılmasının hedeflendiğini belirten Soykan, kara ve deniz kaynaklı kirliliğin kaynağında önlenmesine yönelik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.
492 teknenin dönüşümü hedefleniyor
Göcek ve Dalaman koylarında uygulanan dijital mapa ve şamandıra sistemlerinin teknelerin kontrollü şekilde bağlanmasını sağlayarak deniz tabanındaki hassas yaşam alanlarının korunmasına katkı sunduğunu belirten Soykan, Köyceğiz Gölü ve Dalyan Kanalı’ndaki tekne dönüşüm projesinin de önemli bir çevre çalışması olduğunu ifade etti.
Soykan, bölgede faaliyet gösteren teknelerin güneş enerjisi ve elektrikli motorlardan yararlanan sistemlere geçirilmesiyle yakıt kaynaklı kirlilik, emisyon ve gürültünün azaltılmasının hedeflendiğini belirtti.
Okullarda çevre ve sürdürülebilirlik çalışmaları
Muğla Valiliği himayesinde yürütülen çalışmalar kapsamında il genelindeki yaklaşık 400 okulda su arıtma sistemlerinin hizmete alındığını belirten Soykan, projenin öğrencilerin temiz içme suyuna erişimini sağlarken tek kullanımlık plastik tüketiminin azaltılmasına da katkı sunduğunu söyledi.
Soykan, “Mavi Yeşiller Okullar Projesi’yle yaklaşık 165 bin öğrencimiz, 14 bin öğretmenimiz ve binden fazla okulumuz çevre ve sürdürülebilirlik çalışmalarına dahil edilmiştir” dedi.
Okullarda israf önleme ekipleri, yağmur suyu biriktirme alanları ve kompost uygulamalarının hayata geçirildiğini ifade eden Soykan, çocukların çevre bilincini günlük yaşam içerisinde öğrenmelerinin amaçlandığını kaydetti.
Tarımsal atıkların toplanmasına yönelik çalışma
Tarımsal üretim alanlarında bitki koruma ürünleri ve gübre ambalaj atıklarının bertarafına yönelik projenin de sürdüğünü belirten Soykan, 13 ilçede 456 toplama noktası oluşturulduğunu söyledi.
Soykan, bugüne kadar 25 bin 6 ton zirai ambalaj atığının güvenli şekilde bertaraf edildiğini belirterek, çalışmalarla toprağın ve su kaynaklarının korunmasının hedeflendiğini ifade etti.
Zirvede konuşmaların ardından Akdeniz kentlerinin iklim değişikliğiyle mücadeledeki ortak sorunları, çözüm önerileri ve yerel yönetimlerin uygulamaları ele alınırken, toplantıdan çıkacak sonuçların Akdeniz İklim Deklarasyonu’na ve COP31 sürecine katkı sunması hedeflendi.
