Doğu Akdeniz ve Ege Denizi’nde hızla yayılan zehirli balon balığı, Türkiye ve Yunanistan için giderek büyüyen bir çevre ve ekonomik tehdit haline geliyor. Son yıllarda özellikle Ege kıyılarında sıkça görülmeye başlayan istilacı türün yayılımı, hazırlanan interaktif haritalarla gözler önüne serildi.
Yunanistan’daki Yabancı Türler Erken Uyarı Sistemi (ELNAIS) tarafından oluşturulan dijital kayıt haritası, halk arasında balon balığı olarak bilinen Lagocephalus sceleratus türünün son 20 yılda Doğu Akdeniz ve Ege Denizi’ndeki yayılışını ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor. Haritaya göre, ilk kez 2005 yılında Yunan sularında kaydedilen tür, kısa sürede geniş bir coğrafyaya yayılarak yoğun popülasyonlar oluşturdu.
EGE DENİZİ’Nİ ADIM ADIM SARDI
Harita verileri, balon balığının özellikle Girit Adası, Oniki Adalar, Kiklad Adaları, Orta ve Kuzey Ege ile Türkiye ve Kıbrıs kıyılarında yoğun şekilde görüldüğünü gösteriyor. Mavi işaretlerle belirtilen kayıt noktaları, istilacı türün zaman içerisinde nasıl geniş bir alana yayıldığını ve Ege Denizi’nin büyük bölümünü etkisi altına aldığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz’den Akdeniz’e geçen ve “Lessepsiyen göçmen” olarak tanımlanan türün, bölgedeki deniz yaşamı üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtiyor.
DENİZ EKOSİSTEMİ VE BALIKÇILIK TEHDİT ALTINDA
Balon balığı, güçlü çene yapısıyla balık ağlarına zarar verirken, yerli balık türlerinin yaşam alanlarını da olumsuz etkiliyor. Özellikle küçük ölçekli kıyı balıkçılığı yapan balıkçılar, ağlarının parçalanması ve av miktarının azalması nedeniyle ekonomik kayıplar yaşadıklarını ifade ediyor.
Uzmanlar, türün hızla çoğalmasının deniz ekosistemindeki doğal dengeyi bozduğunu ve biyolojik çeşitliliği tehdit ettiğini vurguluyor.
HALK SAĞLIĞI İÇİN DE RİSK OLUŞTURUYOR
Balon balığının en tehlikeli özelliklerinden biri ise içerdiği güçlü nörotoksinler. Tetrodotoksin adı verilen zehir nedeniyle bu balığın tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölümlere yol açabiliyor. Bu nedenle yetkililer, vatandaşların balon balığını kesinlikle tüketmemeleri ve yakalanması halinde ilgili kurumlara bilgi vermeleri konusunda uyarılarda bulunuyor.
TÜRKİYE KIYILARINDA DA YAYILIM SÜRÜYOR
Türkiye’de özellikle Muğla, Antalya, Mersin, Adana ve Hatay kıyılarında sıkça görülen balon balığı, son yıllarda Ege kıyılarında da daha fazla rapor edilmeye başlandı. Uzmanlar, iklim değişikliği ve deniz suyu sıcaklıklarının artmasının istilacı türlerin yayılımını kolaylaştırdığına dikkat çekerek, Akdeniz genelinde ortak mücadele stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Hazırlanan interaktif harita, zehirli istilacının yalnızca Yunanistan değil, Türkiye kıyıları için de giderek büyüyen bir sorun haline geldiğini ortaya koyarken, bilim insanları erken önlem alınmaması halinde türün etkilerinin daha da artacağı uyarısında bulunuyor.
