YÜSAD Başkanı Metin Akman, yumurta kabuğunun sanayideki çeşitli kullanım alanlarına dikkat çekerek, bu atık ürünün ekonomiye önemli bir katma değer sağlayabileceğini vurguladı.
Yumurta Üreticileri Ürünleri Sanayicileri Derneği (YÜSAD) Başkanı Metin Akman, yumurtanın sadece sıvısı ve tozuyla değil, kabuğuyla da sanayi için büyük bir değer taşıdığını vurguladı. Akman, yumurta kabuğunun boya ve inşaat sektörlerinden gübreye ve yem katkısına kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu belirterek, bu potansiyelin değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Akman, dünyanın en stratejik protein kaynaklarından biri olan yumurtanın Birleşmiş Milletler’in de önemli gündem maddeleri arasında yer aldığını ifade etti. Yumurtanın, hayvansal protein kaynakları içinde besin değeri açısından anne sütüne en yakın “yıldız bileşen” olduğunu söyleyen Akman, fonksiyonel özellikleriyle de gıda sanayinde yaygın olarak kullanıldığını belirtti.
Yumurtanın Çok Yönlü Kullanımı ve Türkiye’nin Potansiyeli
Yumurtanın köfte, kek, krema, çikolata gibi birçok gıda ürününde kabartma, toparlama ve yapıştırma özellikleri sayesinde kullanıldığını anlatan Akman, yumurtanın düşük karbon ayak izine sahip, ekonomik ve kolay ulaşılabilir bir protein kaynağı olduğunu vurguladı. Türkiye’nin yumurta üretiminde dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer aldığını hatırlatan Akman, bu stratejik ürünün üreticilerine değer verilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin yumurta sanayisinde henüz istenilen seviyede olmadığını belirten Akman, “Yumurta sanayisinde Türkiye dünyada ilk 50 ülke arasına bile giremiyor. Dünyanın ilk 10 arasındaki üreticilerine bakarsanız hepsi yumurta sanayisinde de ilk 10 arasında ama biz 50 arasında değiliz” ifadelerini kullandı. Gelecek 5-10 yıl içinde Türkiye’deki toplam yumurta üretiminin büyük bir kısmının sadece 30 üretici tarafından yapılacağının öngörüldüğünü aktaran Akman, ihracatın da üretim kadar önemli olduğunu vurguladı.
Gıda Güvencesi ve İhracatın Önemi
Gıda güvencesi açısından korumacı politikaların faydasız olduğunu savunan Akman, bu tür politikaların arz ve talep şoklarını artırarak piyasa dengesizliğine yol açtığını dile getirdi. İhracatın artmasının ise uzun vadede arz ve talep dengesini sağlayacağını ifade etti.
Yumurta Sanayisinin Katma Değeri ve Gelişim Potansiyeli
Yumurtanın kırıldığı andan itibaren sanayisinin başladığını söyleyen Akman, pastörize sıvı yumurta ve yumurta tozu üretiminin raf ömrünü uzattığını ve arz-talep esnekliğini artırarak fiyat istikrarına katkı sağladığını belirtti. Yumurta tozunun süt tozuna benzer şekilde lisanslı depoculuk kapsamına alınabileceğini ifade eden Akman, Türkiye’de yumurta sanayisinde işlenen ürün oranının henüz gelişmiş pazarların gerisinde olduğunu ancak son 10 yılda yüzde 1’den yüzde 8’e yükseldiğini ve bu oranın yüzde 25-30’lara çıkarılması gerektiğini vurguladı.
Yumurta Kabuğunun Sanayideki Çok Yönlü Değeri
Metin Akman, yumurta kabuğundan kolajen ve biyoplastik üretilebildiğine, polipropilenin önemli bir dolgu maddesi olduğuna dikkat çekti. Ayrıca yumurta kabuğunun boya sanayisinde, inşaatlarda kullanılabildiğini, gübre olarak değerlendirilebildiğini ve asidik topraklarda kireç yerine kullanılabileceğini söyledi. Haşlanmış yumurta kabuğu ve zarının ise çok daha yüksek değerlere satılabildiğini belirtti.
Sanayinin yumurtayı daha değerli hale getireceğini ifade eden Akman, “Yumurtanın fiyatı 1 lira ise sanayisindeki ürünlerle yumurtayı en az 4 liraya satabilirsiniz. Yani 4 kat katma değer sağlayabilirsiniz. Potansiyelimiz var, üretimimiz bol” şeklinde konuştu.
