Türkiye’nin savaş sebebi saydığı adım Avrupa Birliği’ne taşınıyor. Lozan’a aykırı şekilde Ege’deki adaları silahlandırma, asker yığma, Türkiye’ye karşı tatbikatlar, hakkımız olan parsellerde petrol arama, Yunan Genelkurmay başkanının açık tehditleri… Ankara tepki göstermeyince bir adım öteye geçildi. Yunanistan, Ege’de kara sularını 12 mile çıkaran haritayı AB’ye sunmaya hazırlanıyor. Türkiye bunu 1995’te savaş sebebi olarak saymıştı.
Yunanistan, 27 Nisan’da 12 mil karasuları ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) dediği “maksimum deniz yetki haritasını” Avrupa Komisyonu’na sunacak. Yunan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, bunun “jeopolitik değil, teknik yükümlülük” olduğunu savunsa da harita Komisyonu’nun resmi sitesinde yayınlanınca diplomatik referans haline gelecek.
BURALAR ‘BENİM’ DİYOR
Deniz Alan Planlaması, çevre, ulaşım, enerji ve balıkçılık gibi sektörlerde denizlerin sürdürülebilir kullanımını öngören teknik bir belge olarak tanımlanıyor. Ancak Yunanistan bu belgeyi, MEB sınırları ve 12 mil karasuları gibi tartışmalı alanlarda “maksimum iddiaları” içerecek şekilde hazırlıyor. Böylece harita, fiili bir durum yaratmasa da pozisyon belgesi haline geliyor.
MISIR VE İTALYA’YI KATTI
6 Ağustos 2020’de Mısır’la, 9 Haziran 2020’de İtalya’yla imzalanan MEB anlaşmalarının da yeni haritada işaretleneceği belirtiliyor. 1977 tarihli Yunanistan-İtalya kıta sahanlığı anlaşması da belgede tam şekliyle yer alacak. AB mahkemeleri ise Yunanistan’ın geçmişte bu belgeyi geç sunma gerekçelerini kabul etmemişti.
BİZE YÜZDE 9 KALIYOR
Yunanistan 1936’da Lozan Antlaşması’nın tanıdığı hakla karasularını 3’ten 6 mile çıkardı. Ancak 12 mil, Ege’nin yüzde 71’ini Yunan karasuları haline getiriyor. Türkiye’ye kalan alan yüzde 9’a düşüyor, gemiler Bozcaada’dan dahi açılamaz hale geliyor. 152 ada ve adacığın silahlandırılması da bu yayılmayı tamamlayan bir unsur haline geldi.
YUNANİSTAN’IN SON HAMLELERİ
1- Iniochos 2025 Tatbikatına 12 ülke çağrıldı. Türkiye yoktu.
2- Yunan komutan Aydın ve Muğla açıklarında ada denetledi.
3- Yunanistan, İsrail ve Fransa’dan savunma füzesi satın aldı.
4- Yunan Genelkurmay Başkanı, Türkiye’yi tehdit etti.
5- Güney Kıbrıs, Türkiye’nin kıta sahanlığını da kapsayan Doğu Akdeniz’deki 5. Parsel’de petrol arama çalışmaları sürdürüyor.
İlk kriz Kardak kayalıkları: Türk komandolar adaya çıktı
1996’da Yunanistan’ın Kardak’a bayrak dikmesi iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi.
Türkiye’nin Yunanistan’ın girişimine ‘iyi komşuluk’ vurgusuyla yanıt verdi. Oysa 1995’te TBMM, Ege’de karasularının 12 mile çıkarılmasını “casus belli” yani “savaş sebebi” ilan etti. 1996’da Kardak krizinde savaşın eşiğine gelindi. Yunanistan’ın Ege’de aidiyeti tartışmalı Kardak kayalıklarına bayrak dikmesi üzerine Türkiye bölgeye SAT komandoları gönderdi.
Yunan helikopteri düştü, iki asker öldü. Türk ve Yunan savaş gemileri karşı karşıya geldi. NATO ve ABD araya girerek krizi yatıştırdı. Bu olay, 12 mil konusundaki Türkiye’nin hassasiyetinin fiili göstergesiydi. 2004’te Yunanistan, Ege’de yayımladığı resmi denizcilik haritalarında 12 mil sınırını göstermeye başladı. Türk donanmasının uyarısıyla ise geri çekildi.
12 MİL OLURSA NELER OLUR?
Yunanistan karasularını 6 mil yerine 12 mile çıkarırsa:
– Ege’nin yüzde 71’i Yunan karasuyu olur
– Uluslararası sular yüzde 19’dan yüzde 9’a düşer
– Türkiye’nin Ege’den açık denize çıkışı neredeyse kapanır.
– Bozcaada, Gökçeada dahil kıyıdan çıkan Türk gemileri Yunan iznine tabi olur.
Türkiye: Hukuki sonuç doğurmaz
Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan kıta sahanlığını 12 mile çıkarma girişimiyle ilgili açıklama yaptı. Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ihlal edildiğini belirten bakanlık, “Yunanistan’ın tek yanlı tasarruflarının ve iddialarının ülkemiz açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını bir kez daha vurguluyoruz” denildi. Açıklamada, “Türkiye, sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğine dair tutumunu muhafaza etmektedir” denildi.
Ege’yi, Akdeniz’i böyle parsellediler
Yunanistan, Ege Denizi’nde Lozan Anlaşması’na aykırı olarak kara sularını 12 mile çıkaran haritanın oluşturulması için kararname çıkardı. Çevre ve Enerji Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı’nın ‘iş birliğini’ öngören kararname dün yayınlandı. Haritanın ilk şekli de paylaşıldı. Yunanistan’ın, Ege ve Akdeniz’i parsellere ayırılıp kendi iç denizi haline getirdiği görüldü.
Yunan yetkililer, harita için “ülkenin tüm deniz bölgelerinde insan faaliyetlerin, çevrenin korunması zorunlu” dedi.
SEBEP DOĞALGAZ REZERVİ
Oysa çalışmanın altından doğalgaz ve enerji kaynakları çıktı. Haritanın oluşturulmasındaki amaç, “Ülkenin enerji kaynaklarının ve özellikle potansiyel doğal gaz yataklarının ve açık deniz rüzgar parklarının işletilmesi” olarak nitelendi. “Haritada, Yunanistan kıyılarına bitişik veya karşılıklı kıyıları olan komşu devletlerle sınırlandırma anlaşmaları imzalanana kadar, Yunanistan kıta sahanlığının dış sınırını belirleyen orta hat gösterilmektedir” denildi.
