Tarımsal üretimde iklim değişikliğinin etkileri giderek daha belirgin hale gelirken, sağlıklı gıdaya erişim de zorlaşmakta. Bu bağlamda, Proje Evi Kooperatifi, zeytin üreticilerini sürdürülebilir tarım uygulamaları konusunda desteklemek amacıyla “ANATOLiVAR – Anadolu’da Zeytin Üreticisi Toplulukların Güçlendirilmesi Projesi”ni hayata geçirdi.
Tarımsal üretimde iklim değişikliğinin etkileri giderek daha belirgin hale gelirken, sağlıklı gıdaya erişim de zorlaşmakta. Bu bağlamda, Proje Evi Kooperatifi, zeytin üreticilerini sürdürülebilir tarım uygulamaları konusunda desteklemek amacıyla “ANATOLiVAR – Anadolu’da Zeytin Üreticisi Toplulukların Güçlendirilmesi Projesi”ni hayata geçirdi. Proje ekibi, saha çalışmalarının ilk aşamasında Muğla ilinde zeytinlik alanları ziyaret ederek çeşitli görüşmeler gerçekleştiriyor.
Avrupa Birliği Destekli Proje ve İşbirlikleri
Avrupa Birliği tarafından desteklenen bu proje, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) ve Slow Food işbirliğiyle Marmara, Kuzey Ege, Orta Ege, Güney Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yürütülüyor. Türkiye’nin en önemli zeytin üreticilerinden biri olan bu ülkede, sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve Avrupa Yeşil Mutabakat hedeflerine yönelik sürdürülebilir politikaların teşvik edilmesi hedefleniyor.
Proje Kapsamındaki Çalışmalar
Proje kapsamında zeytin çeşitleri ve üreticilerini kapsayan güvenilir bir veritabanı ile bir rehber kitap hazırlanacak. Ayrıca, üretici ve tüketici sivil toplum kuruluşlarının (STK), işletmelerin ve bireylerin farkındalıklarının artırılmasına yönelik etkinlikler düzenlenecek. Küçük ve orta ölçekli üreticilere yönelik eğitimler, atölye çalışmaları, webinarlar, deneyim paylaşımları ve teknik destek sağlanacak. Ayrıca, üreticiler, STK’lar ve devlet kurumları arasında işbirliklerinin güçlendirilmesine yönelik ağ oluşturma çalışmaları yapılacak.
Muğla’da Zeytin Üretimi ve Yerel Çeşitler
Muğla ilinde Milas, Bodrum, Fethiye, Yatağan, Menteşe, Seydikemer, Marmaris, Datça, Köyceğiz, Dalaman, Ortaca, Ula ve Kavaklıdere gibi bölgelerde zeytin ve zeytinyağı üretimi önemli boyutlarda gerçekleştirilmektedir. Dilmit, Memecik, Tavşan Yüreği ve Ak Zeytin, bölgenin yerel zeytin çeşitleri arasında yer alır. Memecik çeşidi zeytinden elde edilen Milas yağlı zeytini ve Milas zeytinyağı, Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili almıştır. Ayrıca, Milas Çekişke Zeytini de Türk Patent Enstitüsü’nden coğrafi işaret tescili elde etmiştir.
İklim Değişikliği ve Gelecek Perspektifi
Türkiye çapında zeytin üretiminde ilk sıralarda yer alan Muğla’da, iklim değişikliğinin etkilerine uyumlu ve dirençli sürdürülebilir zeytinciliğin yaygınlaştırılması için daha fazla çalışma yapılması gerektiği vurgulanıyor. Bu kapsamda, projenin ilk adımı olarak Bodrum ve Milas ilçelerinde zeytinlik alan ziyaretleri ve üreticilerle görüşmeler gerçekleştiriliyor. Son yıllarda iklim krizine bağlı olarak yaşanan kuraklık ve hastalıklara rağmen, 2024 yılının birçok üretici için bereketli bir hasat sezonu olacağı gözlemlenmiştir.
