Türkiye’mizin soğuktan titreştiği karakışın şu dondurucu günlerinde, denizden söz etmenin sırası mı?
Zaten her vesileyle denizden bahsetmiyor, denizin sorunlarını dile getirmiyor muyuz? Öyle ama, karadaki pisliğe, alavere dalaverelere baktıkça deniz her zaman içimizi ısıtıyor, gönlümüzü ferahlatıyor.Hep deniz kirliliğinden bahseder dururuz. Oysa karadan kirleniyor denizler, tüm atıklar sorumsuzca denizlere boca ediliyor. İnsanlar, kendilerine kucak açan ve sevgiyle sarıp sarmalayan denize zarar vermek için ne mümkünse yapıyorlar. Sadece denizin üstünü değil, altını da rezil ediyorlar, çölleştiriyorlar dibini.
Allah’ın bize verdiği bütün nimetleri, güzellikleri talan etmeye, bitirmeye kararlıyız galiba.Karadaki tüm yaşam alanlarımızda öyle de, denizlerimizde biraz farklı gibi… Çünkü denizler kendini temizleyebiliyor, karalar gibi iflas bayrağını çekmiyor hemen. Ama böyle giderse ve aklımızı başımıza devşirmezsek, denizlerin geleceğini de altıyla üstüyle tehlikeye düşürürüz. Deniz dibine nereden geldim, nereden çıktı yerin üstü dururken denizin dibiyle ilgilenmek? Bakın anlayatım, Bodrum’lu Aksona Mehmet’i tanır mısınız? Eğer tanımıyorsanız, deniz dibinin yaşayan efsanesi ve son süngercimiz Mehmet Baş’la tanışmanıza yardımcı olayım.
Aslında deniz sevdalıları yakından tanırlar onu.Ama tanımayanlara bir özet geçeyim.76 yaşında, Bodrum’lu, mavi suların derinliklerinde 60 yılını geçirmiş efsane bir süngerci..Feylesof, şair, çevreci, masmavi bir kalbi olan, kocaman elleriyle herkesi sevgiyle kucaklayan yiğit bir adam..Ege ve Akdeniz’de dalmadık yer bırakmamış, komşu ülkelerin süngerlerini bile çıkarmış, deniz dibini yaşam alanı haline getirmiş profesyonel bir dalgıç. Diğer dalgıçlardan farkı, yaşlandım diye köşesine çekilip oturmamış, mesleğini ve deniz altını topluma tanıtmak için geceli-gündüzlü gayret sarfetmiş, konferanslar vermiş, kitaplar yazmış. Halen dünyanın en yaşlı ama aktif tek süngercisi..
Peki Aksona lakabı nereden geliyor?Aksona, dalgıçların deniz dibinden çıkışlarında vurgun yememek, felç olmamak ve kanlarında oluşan azotu sıfırlamak için bekleyerek yükselmelerine yapılan bir tanımlama.Yarım asır önce nargile ile dalardı dalgıçlar.Denizin dibinde tekneden uzanan lastik hortumlarla alırlardı havayı. Hatta bu hortumlara yılan balıklarının sarılmasından korkulurdu geçmişte.Genç bir gazeteciyken süngercilerle dalışa gitmiş, yaşadıkları maceraları ve ekmek parası için ölümü göze alan fedakarca çalışmalarını izlemiş, ropörtajlar yapmıştım. Seferde yediğimiz balıkların, kuru fasulyelerin, yumruğumuzla parçaladığımız soğanların ve deniz suyuyla ıslatarak yediğimiz peksimetlerin lezzetini hala unutamam.
Aksona Mehmet’in çok güzel bir belgeselini yapmışlar. Mehmet hem oynuyor, hem maceralı hayatını çok güzel anlatıyor, inanılmaz derecede başarılı ve duygu yüklü ifadelerle tanıtıyor mesleğini ve denizin altını.Hafta sonunda bu mükemmel yapıtı seyretmeye gittim. Çok kalabalık salonda biz Mehmet’in dostlarıyla deniz sevdalıları bir araya geldik. Hem belgeseli izledik, hem de Aksona Mehmet’in konuşmalarını dinledik gururla.Konuşan Mehmet değil, çok deneyimli bir sualtı profesörü, bilgini ve tam donanımlı bir çevre aktivistiydi sanki. Alkışlarla yıktık salonu, çok sesli bir ödülün gürültüsüyle takdirlerimizi belirttik.
Biz genelde takdirden çok, tenkidi seven bir milletiz. İşte böyle takdirlere tanık oldukça öyle seviniyorum ki.Belgeselin yapımında Muğla ve Bodrum Belediyeleri de yardımcı olmakla kalmamış, Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ile Menteşe Belediye Başkanı olan eşi Gonca Köksal Aras da belgeseli izlemeye ve Aksona’ya alkışlamaya gelmişler.Bu arada yine hepimizi memnun eden güzel bir haberi Ahmet Aras’tan öğrendik. Aksona Mehmet’in heykeli çok yakında iskele meydanına törenle dikilecekmiş. Hakkıdır, hem Mehmet’i ve hem de projeyi hayata geçirme kararı alanları kutluyoruz.Bu arada dünyaca ünlü denizcimiz Sadun Boro’yu da unutmamamız gerektiğini, onun da heykelini Bodrum’a dikmekte, adını bir büyük bulvara vermekte geç kaldığımızı hatırlatmak istiyorum.
