Türkiye’de uzun süredir tartışma konusu olan “yeni iller” meselesi yeniden gündeme geldi. Nüfusu, ekonomik potansiyeli ve stratejik konumuyla dikkat çeken 19 ilçe, olası bir idari düzenleme sonrasında yeni iller arasında yer alabilir.
Cumhuriyetin ilk yıllarından bu yana zaman zaman gündeme gelen il sayısının artırılması fikri, özellikle son yıllarda büyüyen ve mevcut illerinin yükünü taşıyan ilçelerin talepleriyle yeniden tartışılıyor. Uzmanlara göre nüfus veya ekonomik büyüklük tek başına yeterli değil; il olma kararını TBMM ve siyasi irade belirliyor.
İŞTE O 19 İLÇE
Alfabetik sıralamaya göre değerlendirilen 19 ilçe arasında Alanya, Gebze, İnegöl, Fethiye, Siverek ve Tarsus gibi Türkiye’nin farklı bölgelerinde öne çıkan merkezler yer alıyor.
Antalya / Alanya (83)
Turizmin kalbi Alanya, 361 bin nüfusuyla birçok ili geride bırakıyor. Her yıl milyonlarca turist ağırlayan kent, ekonomisi ve marka değeriyle il statüsünü fazlasıyla hak ediyor.
Mersin / Anamur (84)
Akdeniz’in en güney ucundaki Anamur, muz üretimi ve ticari potansiyeliyle dikkat çekiyor. 66 bin nüfusa rağmen tarım ve turizmde güçlü bir kimliğe sahip.
Şırnak / Cizre (85)
163 bin nüfusu ve stratejik konumuyla Güneydoğu’nun ticaret merkezi konumunda. Tarih boyunca ticaret yollarının kavşağı olan Cizre, il olursa bölgesel dengeleri değiştirebilir.
Tekirdağ / Çorlu (86)
Trakya sanayisinin kalbi Çorlu, 300 bini aşan nüfusuyla üretim ve ihracatta birçok ili geride bırakıyor. İl olması durumunda Marmara’da yeni bir sanayi üssü doğabilir.
Balıkesir / Edremit (87)
Ege’nin zeytin kokulu ilçesi Edremit, 173 bin nüfusuyla turizm ve tarımın birleştiği bir merkez. İl olması, Balıkesir’in yükünü hafifletir ve Ege turizmine yeni bir ivme kazandırır.
Diyarbakır / Ergani (88)
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan Ergani, 139 bin nüfusuyla bölgesinin en hareketli merkezlerinden biri. Ekonomisi ve kültürel yapısıyla il olma listesinde üst sıralarda.
Konya / Ereğli (89)
156 bin nüfusa sahip Ereğli, tarım ve sanayide güçlü bir üretim merkezi. İl olması halinde İç Anadolu’da yeni bir ekonomik odak oluşturabilir.
Muğla / Fethiye (90)
Dünyaca ünlü koyları ve turizm gücüyle Fethiye, 182 bin nüfusuyla Ege’nin gözdesi. İl olması halinde uluslararası marka değerini daha da artırabilir.
Kocaeli / Gebze (91)
411 bin nüfusuyla birçok ilden büyük olan Gebze, sanayi ve teknoloji yatırımlarının merkezi. Marmara’nın üretim üssü olarak il olma potansiyelinin en güçlü adayı.
Hatay / İskenderun (92)
231 bin nüfuslu İskenderun, limanı ve sanayisiyle Hatay ekonomisinin kalbi. Stratejik konumu ve gelişmiş altyapısıyla il olma potansiyeli en yüksek merkezlerden biri.
Bursa / İnegöl (93)
Mobilya üretiminde Türkiye’nin simgesi haline gelen İnegöl, 302 bin nüfusuyla birçok ilden büyük. Güçlü ekonomisi ve istihdam kapasitesiyle il statüsünü hak ediyor.
Adıyaman / Kahta (94)
Nemrut Dağı’nın eteklerindeki Kahta, 134 bin nüfusuyla tarih, turizm ve tarımın buluştuğu bir merkez. İl olması halinde bölge turizmini canlandırabilir.
Adana / Kozan (95)
132 bin nüfuslu Kozan, Çukurova’nın kalbinde yer alıyor. Tarım, sanayi ve tarihi mirasıyla il olma yarışında öne çıkan ilçeler arasında.
Kırklareli / Lüleburgaz (96)
Trakya’nın modern yüzü Lüleburgaz, 156 bin nüfusuyla güçlü bir sanayi ve eğitim altyapısına sahip. Uzun süredir kendi ili olma talebini sürdürüyor.
Ankara / Polatlı (97)
130 bin nüfuslu Polatlı, kara ve demiryolu ağlarıyla İç Anadolu’nun lojistik merkezi. İl olması halinde Ankara’nın batıya açılan ekonomik kapısı olabilir.
Şanlıurfa / Siverek (98)
274 bin nüfusuyla birçok ilden büyük olan Siverek, Güneydoğu’nun en dinamik ilçesi. Halkın “Biz zaten il gibiyiz” sözü yıllardır süren beklentiyi özetliyor.
Mersin / Tarsus (99)
356 bin nüfuslu Tarsus, tarih boyunca Akdeniz’in en önemli ticaret kentlerinden biri oldu. İl olması, bölgesel kalkınmayı hızlandırabilir.
Hakkari / Yüksekova (100)
121 bin nüfuslu Yüksekova, sınır ticaretinin merkezi konumunda. Stratejik önemiyle Doğu’nun yeni merkezi olabilecek potansiyele sahip.
UZMANLARDAN UYARI GELDİ
Kamu yönetimi uzmanlarına göre, il sayısının artırılması sadece ekonomik büyüklükle değil, yönetimsel etkinlik ve hizmet dağılımıyla da değerlendirilmesi gereken bir konu. Yeni illerin kurulması, altyapı yatırımlarını ve kamu yönetimi maliyetlerini de beraberinde getiriyor.
100’E KADAR PLAKALAR HAZIR
Kulislerde, olası bir düzenlemede yeni illerin 82’den 100’e kadar plaka numaralarıyla listeye eklenebileceği konuşuluyor. Ancak henüz resmi bir çalışma bulunmuyor. Siyasi karar alınması halinde, bu ilçelerin bir kısmı öncelikli değerlendirme kapsamına alınabilir.
